ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΛΟΙΠΟΝ…

new-horizons

Οφείλω να ομολογήσω ότι λίγα πράγματα στην ζωή μου πρόσφεραν τόση αστείρευτη έμπνευση, όσο η ομότιτλη με τον ιστότοπο αυτό μή επανδρωμένη αποστολή τηs NASA στην μακρινή γωνιά του Ηλιακού Συστήματοs που καταλαμβάνει ο μικρόs, μα σημαντικόs πλανήτηs που ονομάζεται Πλούτωναs.

  • “Κατά μία έννοια αποτελεί και ένα ορόσημο, με επιστημονική άλλα και συμβολική σημασία.”

Το επιστημονικό κομμάτι έχει την δική του βαρύτητα. Μια πρόκληση ήταν βλέπετε ο Πλούτωναs, ένα εγχείρημα που για πολλούs και σημαντικούs λόγουs έπρεπε να λάβει σάρκα και οστά. Δεν έχει να κάνει μόνο με τα δισεκατομμύρια χιλιόμετρα που σε χρόνο ρεκόρ για τα μέχρι σήμερα δεδομένα κάλυψε η διαστημοσυσκευή. Περισσότερο έχει να κάνει με το γεγονόs του ότι ο υποτιθέμενοs αδιάφορos και νεκρόs κόσμοs, κάθε άλλο παρά τέτοιοs αποδείχθηκε. Άλλα τα ευρήματα του New Horizons, που αυτή την στιγμή συνεχίζει το ταξίδι του, συλλέγονταs δεδομένα πέρα απο τον Πλούτωνα, στην αχαρτογράφητη περιοχή που ονομάζουμε Ζώνη Kuiper, δεν θα καλυφθούν σε αυτή την ανάρτηση.

Μιλώνταs συμβολικά…

Άν για τουs επιστήμoνεs και τουs ερευνητέs τηs Αστρονομίαs η εξερεύνηση νέων, αθέατων μέχρι πρότινοs τόπων, έχει τεράστια επιστημονική σημασία, η εξερεύνηση άλλων, νέων, αθέατων τόπων, έχει ουσιαστική και κεφαλαιώδη σημασία για τον κάθε άνθρωπο που δεν καλύπτεται απο μια απλή ζωή, χωρίs τιs έννοιεs τηs αναζήτησηs, τηs αμφιβολίαs και τηs περιέργειαs. Για την ακρίβεια αυτέs οι έννοιεs αποτελλούν νοητικό και πνευματικό Οξυγόνο, που μια απλή ματιά στην ανθρώπινη ιστορία μαρτυρά το ότι αποτελούν και την αποδοτικότερη καύσιμη ύλη για την πρόοοδο του.

Δεν χρειάζεται φυσικά να ακολουθήσει κανείs την πορεία του New Horizons για να τιs εξερευνήσει. Ούτε καν να βγεί στο Διάστημα. Ο διαστημικόs χώροs θα έχει περίοπτη θέση σε αυτό το ιστολόγιο. Αυτόs o αχανήs, αχαρτογράφητοs, άλλα κυρίωs “αταξίδευτοs” ωκεανόs, προκαλεί τον Άνθρωπο να σπάσει τα δεσμά του μητρικού του πλανήτη και να κάνει το επόμενο θεμιτό και επιβεβλημένο βήμα. Εκεί οι οριζοντεs στην πραγματικότητα είναι αχανείs, άχρονοι και πάντα νέοι. Ορίζοντεs που δείχνουν και έναν συμβολικό δρόμο κάνονταs μια αναγωγή στην αναζήτηση τηs Γνώσηs.

Άλλα δεν είναι μόνο το Διάστημα που απασχολεί τον γραφόντα, ούτε φυσικά και τον Άνθρωπο. Φιλοδοξία του ιστολογίου αυτού είναι η περιπλάνηση, η χαρτογράφηση και η ανάδειξη είτε όχι τόσο γνωστών γνωστικών περιοχών, είτε νέων, ίσωs και επερχόμενων εξελίξεων. Οτιδήποτε βρίσκεται στην γραμμή του ορίζοντα, εκεί που η Γη “ενώνεται” με τον Ουρανό. Εκεί που οι σημερινέs τεχνολογίεs οραματίζονται ένα αύριο, που η Τεχνολογία δεν θα διαφέρει και πολύ απο την Μαγεία για τα δικά μαs δεδομένα. Εκεί που το μακρινό Παρελθόν κρύβει ακόμα καλά τα μυστικά τηs εμφάνισηs και Εξέλιξηs, τόσο τηs Ζωήs, όσο και του Ανθρώπου ώs άμεσο προιόν των φυσικών νόμων και διαδικασιών. Εκεί που τολμηροί συγγραφείs και δημιουργοί, είτε οραματίστηκαν, είτε ακόμα και κρυφοκοίταξαν σε ένα Μέλλον ευτοπικό ή και δυστοπικό. Άλλα και θα κοιτάζει ανα διαστήματα σε περιοχέs που μπορούν να προσφέρουν μια νέα οπτική και αντίληψη ακόμα και για “ανύποπτα” θέματα….άλλα οι κινητήρεs έχουν ήδη πυροδοτηθεί, πολύ σύντομα το ιστολόγιο αυτό θα εγκαταλείψει το “έδαφοs” με το βλέμμα στραμμένο στον αχανή ορίζοντα…

Αs απολαύσουμε την διαδρομή….

Advertisements

ΙΣΩΣ ΔΕΝ ΗΜΑΣΤΑΝ ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ…

opabinia

του Έρικ Σμυρναίου

 

Η σύγχρονη επιστήμη έχει ανατρέψει ολοκληρωτικά την εικόνα που είχε παλιά η ανθρωπότητα για το σύμπαν και τη θέση της μέσα σε αυτό. Κατάφερε να διαλύσει τις αυτοκαταξιωτικές και τις καθησυχαστικές παρωπίδες αιώνων αποδεικνύοντας ότι σε αντίθεση με τις διδαχές πολλών θρησκευτικών δογμάτων, που δεν δίσταζαν να εξοντώνουν όσους αμφισβητούσαν τις διδαχές τους, το σύμπαν δεν έχει δημιουργηθεί για χάρη μας μέσα σε έξι μέρες ως προϊόν της βούλησης κάποιου πανίσχυρου θεού, ούτε είμαστε η «κορωνίδα της δημιουργίας.» Επίσης, μάθαμε ότι είναι πανάρχαιο και απέραντο, περισσότερο από όσο θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε. Τα αστέρια οι πλανήτες η Σελήνη και ο ήλιος δεν περιστρέφονται  γύρω από τη Γη και αποτελούν το    απειροελάχιστο συστατικό μιας μεγαλειώδους δομής που υπήρξε και θα υπάρχει για ασύλληπτα μεγάλα χρονικά διαστήματα.  

 

Έτσι λοιπόν οι περισσότεροι μορφωμένοι άνθρωποι της εποχής μας αποδέχονται τη θεωρία ότι η ζωή εμφανίστηκε ως φαινόμενο και άνθισε πάνω στη Γη σύμφωνα με κάποια κοσμική διαδικασία η οποία υπαγορεύει μια γραμμική ανάπτυξη από απλές σε όλο και πιο περίπλοκες μορφές. Η παραπάνω διαδικασία ξεκίνησε με την εμφάνιση των πρώτων μονοκύτταρων οργανισμών, πριν από 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια περίπου. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, εκείνοι οι πρώτοι μονοκύτταροι οργανισμοί πλημμύρισαν την αρχέγονη ατμόσφαιρα  του πλανήτη μας με οξυγόνο το οποίο σταδιακά αυξήθηκε, έως ότου επέτρεψε τη δημιουργία πολυκύτταρων όντων που έγιναν όλο και πιο σύνθετα και εξαπλώθηκαν σε όλες τις θάλασσες. Αυτή η περίοδος της εκρηκτικής ανάπτυξης και εξάπλωσης της ζωής ονομάζεται Κάμβρια Περίοδος. Τα φυτά κατέκτησαν την ξηρά και μετά ακολούθησαν τα ζώα τα οποία εξελίχθηκαν στις σημερινές τους μορφές. Το ύστατο δε εξελικτικό επίτευγμα αυτής της μακροχρόνιας και αργής διαδικασίας είναι ο σημερινός homo sapiens.   

 

Ωστόσο, κάποια πρόσφατα ευρήματα, τείνουν να ανατρέψουν αυτή την μονοδιάστατη, και αρκετά κολακευτική για το είδος μας, πεποίθηση. Σύμφωνα με ορισμένα δεδομένα που κατάφεραν να συλλέξουν παλαιοντολόγοι και γεωλόγοι, σύνθετες μορφές ζωής και λειτουργικά οικοσυστήματα μπορεί να γεννήθηκαν και να χάθηκαν από την επιφάνεια του πλανήτη μας πολλά εκατομμύρια χρόνια προτού γεννηθούν οι πρώτοι μονοκύτταροι οργανισμοί που λειτούργησαν ως οι βιολογικοί προπάτορές μας και τη κληρονομιά των οποίων φέρουμε ακόμα μέσα στα σώματά μας. Αυτό σημαίνει ότι πριν από δισεκατομμύρια χρόνια είναι πολύ πιθανό να ζούσαν στη Γη πολυσύνθετοι και εξελιγμένοι οργανισμοί που δεν είχαν καμία βιολογική ομοιότητα με τα σύγχρονα ζώα και φυτά. Αυτή η ανακάλυψη είναι συνταρακτική και οι προεκτάσεις της έχουν τεράστια σημασία γιατί ανατρέπουν πλήρως την εικόνα που είχαμε μέχρι τώρα για την ιστορία της ζωής πάνω στη Γη.

 

Σύμφωνα με τις συμβατικές επιστημονικές θεωρίες, πριν από 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν ο πλανήτης μας ήταν ακόμα σχετικά καινούργιος, δυο από τα τρία βασίλεια της ζωής που αναγνωρίζουμε σήμερα, τα βακτήρια και τα «Αρχαία» δηλαδή τα  αρχαιοβακτήρια,  κολυμπούσαν αμέριμνα στις ζεστές θάλασσες εκείνων των καιρών. Πιστεύεται ότι αυτοί οι απλοί μονοκύτταροι οργανισμοί επιβίωσαν για δισεκατομμύρια χρόνια ανενόχλητοι έως ότου το τρίτο βασίλειο της ζωής, οι ευκαριωτικοί οργανισμοί, δηλαδή τα κύτταρα που διαθέτουν πλήρως σχηματισμένο πυρήνα, έκαναν την εμφάνισή τους. Από τα ευκάρια κύτταρα προέρχονται όλα τα πολυκύτταρα όντα που κατακλύζουν τον πλανήτη μας, οι μύκητες,  φυτά, τα ζώα και εμείς οι άνθρωποι. Η αλήθεια είναι ότι το πώς ακριβώς εμφανίστηκαν τα ευκάρια  παραμένει ασαφές. Σύμφωνα ωστόσο με την πιο κοινά αποδεκτή θεωρία, κάποια στιγμή κάποιο αρχαιοβακτήριο κατάπιε ένα βακτηριακό κύτταρο και από τότε οι δυο οργανισμοί  ανέπτυξαν μια συμβιωτική σχέση που τους επέτρεψε να συνυπάρξουν αρμονικά και να μετατραπούν σε ένα πιο περίπλοκο ον. Τελικά, τα βακτήρια μετατράπηκαν στα μιτοχόνδρια που βλέπουμε σήμερα στα εσωτερικά των κυττάρων μας. Οι επιστήμονες αποδέχονται ότι αυτό το εξελικτικό άλμα θα μπορούσε να έχει συμβεί μονάχα σ’ ένα περιβάλλον όπου το οξυγόνο ήταν αρκετά άφθονο, στο νερό και στην ατμόσφαιρα. Γνωρίζουμε ότι το ποσοστό του οξυγόνου αυξανόταν σταδιακά εξαιτίας της δραστηριότητας των κυανοβακτηρίων αλλά ξέρουμε επίσης ότι μόνο πριν από 1,6 δισεκατομμύρια χρόνια είχε γίνει τόσο πυκνό ώστε να μπορεί να υποστηρίξει περίπλοκες μορφές ζωής. Η μάλλον, έτσι νομίζαμε μέχρι σήμερα.

 

Μια γεωλογική έρευνα που διεξήγαγαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Washington το 2017 είχε ως αποτέλεσμα να βρεθούν ενδείξεις ότι σε αντίθεση με τις μέχρι τώρα πεποιθήσεις μας, εμφανίστηκε ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό οξυγόνου στην ατμόσφαιρα του πλανήτη μας πριν από 2,4 με 2 δισεκατομμύρια χρόνια ενώ εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια αργότερα εξαφανίστηκε και πάλι, για κάποιο μυστηριώδη λόγο. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα απαραίτητα συστατικά για την εκρηκτική ανάπτυξη της ζωής ήταν παρόντα πολύ χρόνο προτού τα πρώτα είδη των ευκαριωτικών οργανισμών αρχίσουν να σχηματίζονται. Υπήρχαν αρκετές ποσότητες οξυγόνου στο περιβάλλον για να επιτρέψουν την εξέλιξη περίπλοκων κυττάρων τα οποία θα επηρέαζαν το περιβάλλον τους, προτού εμφανιστούν τα πρώτα γνωστά απολιθώματα. Η παραπάνω έρευνα έδειξε ότι υπήρξε μια πρώιμη εκρηκτική αύξηση του ποσοστού του οξυγόνου στην γήινη ατμόσφαιρα για μια χρονική περίοδο 250 εκατομμυρίων ετών που τελικά κατέρρευσε και μάλλον οδήγησε στον αφανισμό κάθε σύνθετης μορφή ζωής που ίσως είχε προλάβει να κάνει την εμφάνισή της. Για να τεκμηριώσουν την παραπάνω ανακάλυψη, οι επιστήμονες ανέλυσαν τα ίχνη ενός χημικού στοιχείου, του Σεληνίου, που βρέθηκε εγκλωβισμένο μέσα σε εναποθέσεις ιζηματικού σχιστόλιθου ηλικίας 2.4 με 2 δισεκατομμυρίου ετών. Έψαχναν να βρουν αν το σελήνιο είχε αλλοιωθεί από την ύπαρξη οξυγόνου, δηλαδή αν είχε υποστεί οξείδωση, μια χημική αντίδραση που αλλάζει τα ποσοστά των ισοτόπων του σεληνίου που βρίσκονται μέσα στους εν λόγω βράχους. Σύμφωνα με τα ευρήματα τους, το Σελήνιο εκείνης της μακρινής χρονικής περιόδου είχε υποστεί ποσοστά οξείδωσης που θα μπορούσαν να έχουν προκληθεί μονάχα σ’ ένα περιβάλλον πλούσιο σε οξυγόνο. Το ερώτημα που προκύπτει  είναι, τι προκάλεσε την αύξηση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα και τι το έκανε να εξαλειφθεί και πάλι. Αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζουμε τι συνέβη πραγματικά, ούτε γιατί εμφανίστηκαν εκείνα τα υψηλά ποσοστά οξυγόνου, ούτε γιατί χάθηκαν. Η εμφάνισή τους ωστόσο θα μπορούσε να οφείλεται στη δραστηριότητα μικροσκοπικών οργανισμών όπως τα πολύ μεταγενέστερα κυανοβακτήρια. Μπορούμε να υποθέσουμε επίσης με αρκετή βεβαιότητα, και με βάση αυτά που γνωρίζουμε από την μεταγενέστερη επανεμφάνιση της ζωής, ότι μια χρονική περίοδος 250 εκατομμύριων ετών, είναι πολύ σύντομη για να επιτρέψει την εμφάνιση και την εξέλιξη ιδιαίτερα περίπλοκων όντων.

 

Η παραπάνω ανακάλυψη δεν παύει να είναι συνταρακτική. Ίσως να αποδεικνύει  ότι η ζωή είναι ένα εντελώς τυχαίο γεγονός που δεν καταφέρνει πάντα να διαιωνιστεί μέσα σ’ ένα απέραντο πανάρχαιο και παντελώς αδιάφορο σύμπαν. Ίσως να είμαστε το τελικό αποτέλεσμα μιας σειράς αποτυχημένων ενάρξεων που κατέληξαν σε αποτυχία έως ότου, εξαιτίας κάποιου ευνοϊκού συνδυασμού κοσμικών παραγόντων, να δημιουργηθήκαμε και να εξελιχθήκαμε μέχρι τη σημερινή μας μορφή σ’ ένα περιβάλλον σχετικής-μέχρι στιγμής-σταθερότητας.

 

Δεν αποκλείεται σε κάποιους άλλους πλανήτες, όπως για παράδειγμα στον πλανήτη Άρης, ο οποίος γνωρίζουμε πλέον ότι σε κάποια πρώιμη περίοδο της ιστορίας του ήταν ένας κόσμος φιλόξενος και ζεστός, με τεράστιες ποσότητες νερού σε υγρή μορφή στην επιφάνεια του, να κατάφεραν να αναπτυχθούν κάποιες μορφές πρωτόγονης ζωής που να έσβησαν αργότερα εξαιτίας της σταδιακής του αποξήρανσης. Ίσως μάλιστα οι δυο πλανήτες, η Γη και ο Άρης να ακολούθησαν μια παράλληλη εξελικτική πορεία και αυτό που σκότωσε τη ζωή στον Άρη να προκάλεσε μια αντίστοιχη, αν και όχι το ίδιο μοιραία, καταστροφή πάνω στη Γη.

 

Ίσως πάλι να αναδύεται μπροστά μας μια επιπλέον, ακόμα πιο συναρπαστική πιθανότητα. Μπορεί οι αρχέγονοι εκείνοι πρωτοπόροι, οι πρωτόγονοι θεμελιωτές ενός αρχαίου οικοσυστήματος που έμελλε να πεθάνει, να μην χάθηκαν εντελώς. Ίσως σε κάποια κοιλότητα βαθιά μέσα στη Γη, ή στις αβύσσους κάποιου ωκεανού, εκεί όπου ενδεχομένως το καταστροφικό αίτιο που τους νίκησε να μην κατάφερε να εισχωρήσει, να επιβιώνουν ακόμα και να εξελίσσονται ακολουθώντας τα δικά τους ιδιαίτερα μονοπάτια. Και ίσως, κάποια μέρα, να καταφέρουμε να συναντηθούμε μαζί τους.  

 

Ερικ Σμυρναίος

 

04/01/18

 

 

 

Πηγές:

 

 

 

http://www.sciencealert.com/complexlifecouldhaveexistedonearthatleastoncebefore

 

 

 

https://futurism.com/earthmayhavehostedcomplexlifemuchearlierthanwethought/

 

 

 

O ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟΣ ΚΥΡΙΟΣ BRAHE

tycho-header-625x350

O Tycho Brahe ήταν ένας Δανός αριστοκράτης που έζησε τον 15ο αιώνα. Το 1546, τη χρονιά που γεννήθηκε, στη σημερινή Σουηδία, πολύ λίγα ήταν γνωστά για την πραγματική φύση του σύμπαντος και η αστρονομία ήταν μια επιστήμη που βρισκόταν ακόμα στα σπάργανα. Οι άνθρωποι εξακολουθούσαν να πιστεύουν πως το σύμπαν λειτουργούσε σύμφωνα με τους νόμους του Αριστοτέλη, του περίφημου αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου. O Αριστοτέλης πρέσβευε ότι η Γη αποτελούσε το κέντρο του σύμπαντος. Επίσης, θεωρούσε ότι το γίγνεσθαι δεν αγγίζει τα ουράνια τα οποία παραμένουν εσαεί αμετάβλητα. O Τycho κατάφερε να ανατρέψει ολοκληρωτικά αυτή την οπτική με τις πολύχρονες και κοπιαστικές παρατηρήσεις του.
O πατέρας του ήταν ένας ευγενής και η μητέρα του ήταν επικεφαλής της ακολουθίας της Βασίλισσας της Δανίας. O Tycho υπήρξε το πρώτο παιδί του ζεύγους. Όταν όμως γεννήθηκε ο μικρότερος αδελφός του, ο θείος του, ένας σημαντικός Δανός ναύαρχος και η σύζυγος του, που είχαν μείνει άτεκνοι και λαχταρούσαν ν’ αποκτήσουν ένα παιδί, έστω και θετό, αποφάσισαν να υιοθετήσουν τον μικρό Τycho. Αντί όμως να ζητήσουν τη συγκατάθεση των γονέων του, τον απήγαγαν. Οι γονείς του κατάφεραν τελικά να συμφωνήσουν με τους απαγωγείς και υπέγραψαν μαζί τους μια συμφωνία που θα τους επέτρεπε να αναθρέψουν τον Tycho σαν να ήταν δικό τους παιδί. Στα δεκαπέντε του χρόνια, o Tycho εγκατέλειψε το σπίτι του θείου του για να φοιτήσει στο πανεπιστήμιο. Τον πληροφόρησε δε ότι σκόπευε να σπουδάσει αστρονομία. Ο θείος του όμως, επειδή πίστευε ότι εκείνη η επιστήμη δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα «Ανόητο αγνάντεμα των άστρων» τον έστειλε να σπουδάσει νομικά στη Λειψία με τη λογική ότι μόλις ολοκλήρωνε τις σπουδές του θα συμμετείχε ενεργά στην εύρυθμη λειτουργία του βασιλείου της Δανίας ως αξιοσέβαστος αριστοκράτης.
O Τycho ωστόσο δεν το έβαλε κάτω. Έτσι, λίγο μετά την άφιξη του στο πανεπιστήμιο της Λειψίας, αγόρασε στα κρυφά βιβλία αστρονομίας τα οποία βάλθηκε να μελετά ενδελεχώς, περιφρονώντας εντελώς τα νομικά. Ευτυχώς, όταν έφτασε στην ηλικία των δεκαεννέα ετών, ο θείος του πέθανε και έτσι ο Tycho ήταν πλέον ελεύθερος να αφοσιωθεί στη μελέτη των ουράνιων σωμάτων. Ίσως μάλιστα το ενδιαφέρον του αυτό να γεννήθηκε από την ενασχόληση του με την Αλχημεία, την οποία δεν παραμέλησε ποτέ ολότελα κατά τη διάρκεια της πολυτάραχης ζωής του. Επίσης τον είχε γοητεύσει ο κλάδος της Ιατρικής των Βοτάνων η αποτελεσματικότητα των οποίων πιστεύονταν ότι επηρεαζόταν πολύ από τις φάσεις της Σελήνης. Αλλά τελικά ήταν η αστρονομία που τον κέρδισε, ιδιαίτερα από τότε που του δόθηκε η ευκαιρία να παρατηρήσει μια μερική έκλειψη ηλίου.
Το ισόβιο πάθος του για την αστρονομία τον οδήγησε σε εκπληκτικές ανακαλύψεις που έθεσαν τα θεμέλια της σύγχρονης αστρονομίας και της αστροφυσικής. Στον τομέα της αστρονομίας, ο Tycho έθεσε ως πρώτο του στόχο τη βελτίωση των διαθέσιμων οργάνων παρατήρησης των άστρων που ήταν μέχρι τότε πολύ απλοϊκά και πρωτόγονα. H μεγαλύτερη εφεύρεση του ονομαζόταν «κρικωτή σφαίρα.» Διέθετε ένα δακτύλιο διαμέτρου εννέα ποδών (2,7 μέτρων) και χρησίμευε για τον ακριβή εντοπισμό των άστρων
Το χειμώνα του 1572 ο Brahe παρατήρησε ένα εξαιρετικά λαμπερό αστέρι που εμφανίστηκε ξαφνικά στον αστερισμό της Κασσιόπης. Ήταν μια Supernova, ένας καινοφανής αστέρας. Ο Brahe μάλιστα ήταν ο πρώτος αστρονόμος στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού που παρατήρησε και κατέγραψε ένα τέτοιο φυσικό φαινόμενο. Έως εκείνη τη στιγμή οι αστρονόμοι πίστευαν ότι το σύμπαν πέρα απ’ τη τροχιά της Σελήνης ήταν συνεχές και απαράλλακτο, δηλαδή αποκρυσταλλωμένο, όπως ακριβώς ισχυριζόταν ο Αριστοτέλης. Ο Brahe ήταν ο πρώτος που συνειδητοποίησε ότι αυτή η πεποίθηση ήταν εντελώς λανθασμένη αφού έβλεπε ένα αστέρι που φαινομενικά είχε ξεπηδήσει από το πουθενά. H επόμενη μεγάλη του ανακάλυψη υπήρξε η παρατήρηση του κομήτη του 1577, η οποία έθεσε σε ακόμα μεγαλύτερη αμφισβήτηση το αριστοτελικό δόγμα του στατικού και αμετάβλητου σύμπαντος. Έκτοτε και για μια ολόκληρη εικοσαετία ο Τycho χαρτογραφούσε επιμελώς τον ουρανό. Εγχάρασσε τις θέσεις των άστρων σε ορειχάλκινες πλάκες που κάλυπταν μιαν ουράνια σφαίρα διαμέτρου πέντε ποδών (1,5 περίπου μέτρου). Για να κατανοήσουμε την αλλαγή που επέφερε ο Brahe με τη συγκεκριμένη πρακτική αστρονομικής παρατήρησης, πρέπει να γνωρίζουμε ότι μέχρι τότε οι αστρονόμοι παρατηρούσαν τις θέσεις των πλανητών μόνο όταν συνέβαιναν αστρονομικά γεγονότα που είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως ήταν οι εκλείψεις ή οι πλανητικοί σύνοδοι. Επίσης, για να ελέγξουν την ορθότητα των θεωρητικών υπολογισμών τους χρησιμοποιούσαν το πολύ μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες παρατηρήσεις. Ο Brahe ήταν ο πρώτος που κατανόησε ότι ο μοναδικός τρόπος για να καταλάβει πραγματικά πως λειτουργεί το έναστρο σύμπαν θα έπρεπε να καταπιαστεί με μια συστηματική καθημερινή παρατήρηση του ουράνιου θόλου. Παρατηρούσε λοιπόν καθημερινά τον ήλιο και τους πλανήτες, και μετά από δεκαετίες συστηματικής εργασίας διέθετε δεκάδες χιλιάδες παρατηρήσεων που αποτελούσαν ένα συνεχές αρχείο των θέσεων και των κινήσεων των ουράνιων σωμάτων. Στο έργο του οφείλουμε εξάλλου πολλές αξιόλογες βελτιώσεις στις θεωρίες περί Σελήνης, ήταν μάλιστα ο πρώτος που μελέτησε το φαινόμενο της διάθλασης και συνέταξε έναν κατάλογο με τις κινήσεις 777 αστέρων. Ο Brahe πραγματοποίησε τις αστρονομικές παρατηρήσεις του χωρίς τη βοήθεια τηλεσκοπίου καθώς το τηλεσκόπιο διάθλασης (refracting telescope) ήταν μια μεταγενέστερη εφεύρεση του βοηθού του Johannes Kepler. Ωστόσο οι μετρήσεις και τα ευρήματά του υπήρξαν εκπληκτικά ακριβή. Επίσης, ο Τycho εισήγαγε πρώτος μια μέθοδο για τη μέτρηση των αποστάσεων των άστρων που ονομάζεται αστρική παράλλαξη. Πρόσεξε ότι ένα κοντινό άστρο που παρατηρείται από αντιδιαμετρικά σημεία της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο φαίνεται να αλλάζει θέση. Αν κανείς υπολογίσει με τη βοήθεια ενός μαθηματικού τύπου την αυτή την παράλλαξη, τότε είναι δυνατόν να προσδιορίσει την απόσταση του άστρου από τη Γη.
Παρά το αναμφισβήτητο γεγονός ότι ήταν ένας αφοσιωμένος κυνηγός της γνώσης, ο Brahe επέλεξε να μην περάσει τη ζωή του βυθισμένος στη σιωπή της αχανούς βιβλιοθήκης του. Αντίθετα, η ζωή του ήταν γεμάτη με παράτολμα καμώματα και εντυπωσιακές εκκεντρικότητες.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο Πανεπιστήμιο του Rostock, έμπλεξε σε μια έντονη αντιπαράθεση με τον Manderup Parsberg, ο οποίος ήταν εξάδελφος του και συμφοιτητής του. Οι σημερινοί ιστορικοί δεν γνωρίζουν τι πυροδότησε αυτή τη φιλονικία αλλά πολλοί αποδέχονται την άποψη ότι ξεκίνησε με μια διαφωνία ως προς κάποια μαθηματική φόρμουλα. Ο Brahe και ο Parsberg δεν κατάφεραν να τα βρουν σε προφορικό επίπεδο και τελικά συμφώνησαν να μονομαχήσουν με σπαθιά. Κατά τη διάρκεια της μονομαχίας ο Brahe απέκτησε μια βαθιά ουλή στο μέτωπο και έχασε ένα μεγάλο κομμάτι της μύτης του. Κατασκεύασε λοιπόν μια τεχνητή μύτη την οποία φορούσε σε κοινωνικές εκδηλώσεις για το υπόλοιπο της ζωής του. Ένας δημοφιλής μύθος ισχυριζόταν ότι η εν λόγω μύτη ήταν κατασκευασμένη από χαλκό ασήμ, και χρυσάφι.
Kατά το τέλος της δεκαετίας του 1570, τα αστρονομικά επιτεύγματα του Brahe απέσπασαν τους επαίνους του βασιλιά της Δανίας Φρειδερίκου του 2ο. Ο Δανός Βασιλιάς αποφάσισε να τιμήσει τον Brahe με το να του παραχωρήσει ένα νησάκι που ονομαζόταν Hven και ένα μεγάλο χρηματικό ποσό προκειμένου να ιδρύσει εκεί ένα σύγχρονο αστεροσκοπείο. Ο Brahe, μόλις έγινε ο Φεουδάρχης του νησιού, επέβαλε πολύ μεγάλους φόρους στους κατοίκους του και τους υποχρέωσε να κατασκευάσουν ένα μεγαλόπρεπο κάστρο το οποίο ονόμασε Uraniborg για να τιμήσει την Ουρανία (Urania,) τη Μούσα-θεά προστάτιδα της Αστρονομίας.
Το κάστρο Uraniborg χτίστηκε σύμφωνα με την αρχιτεκτονική τεχνοτροπία της Ιταλικής Αναγέννησης και ήταν εξοπλισμένο με ένα αστεροσκοπείο, ένα τυπογραφείο και ένα χημικό εργαστήριο μέσα στο οποίο ο Brahe εκτελούσε τα Αλχημιστικά του πειράματα. Στο εν λόγω κάστρο ο Brahe διοργάνωνε πολυτελέστατα συμπόσια και δεξιώσεις. Είχε μάλιστα και έναν γελωτοποιό με το όνομα Jepp τον οποίο υποχρέωνε να κοιμάται κάτω από το τραπέζι της μεγάλης αίθουσας του κάστρου. Επιπρόσθετα, οι κήποι του Uraniborg είχαν μετατραπεί σε ένα είδος ζωολογικού κήπου όπου ζούσαν διάφορα ζώα, όπως για παράδειγμα τάρανδοι, ελάφια και σπάνια είδη πουλιών. Πολλά από αυτά τα ζώα, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των καλεσμένων του, είχαν μάθει να καταναλώνουν οινοπνευματώδη ποτά μαζί με τον πληθωρικό ιδιοκτήτη τους!
Η εκκεντρική και αρκετά προκλητική ζωή του Βrahe τελείωσε απότομα και με τρόπο αρκετά μυστηριώδη το 1601 κατά τη διάρκεια ενός ακόμα συμποσίου. Ωστόσο, το συγκεκριμένο συμπόσιο δεν έλαβε χώρα στο Uraniborg αλλά στην Πράγα γιατί ο Brahe είχε υποχρεωθεί να εγκαταλείψει κακήν-κακώς την Δανία το 1597 ύστερα από έναν άσχημο καυγά με τον Christian τον 4ο, τον νέο βασιλιά της Δανίας. Ο Brahe κατέρρευσε κατά τη διάρκεια της δεξίωσης και πέθανε βασανισμένος από τρομερούς πόνους ύστερα από έντεκα μέρες. Οι γιατροί της εποχής που εξέτασαν το πτώμα του δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν το αίτιο του θανάτου του.
Όταν το 1901 έγινε η εκταφή του σώματός του προκειμένου να προσδιοριστεί επιτέλους το αίτιο του θανάτου του με τη βοήθεια της σύγχρονης ιατρικής, ανακαλύφθηκε ότι το κουφάρι του περιείχε ίχνη από υδράργυρο. Η ανακάλυψη αυτή προκάλεσε τη γέννηση δυο θεωριών. Σύμφωνα με την πρώτη, ο Brahe είχε καταπιεί κατά λάθος μια μοιραία δόση υδραργύρου κατά τη διάρκεια των Αλχημιστικών του πειραμάτων. Σύμφωνα με τη δεύτερη θεωρία, δολοφονήθηκε από τον διάσημο βοηθό του τον Johannes Kepler. Ορισμένοι ιστορικοί υπέθεσαν ότι ο Kepler μπορεί όντως να σκότωσε τον Brahe προκειμένου να χρησιμοποιήσει τις ανακαλύψεις του για τη διαμόρφωση των δικών του θεωριών γιατί όντως αργότερα ο Kepler διατύπωσε τους τρεις νόμους του περί πλανητικών κινήσεων έχοντας συμβουλευτεί τα γραπτά του Brahe. Συγκεκριμένα ο Johannes Kepler δημοσίευσε τους Αστρονομικούς Πίνακές του που περιείχαν έναν κατάλογο άστρων χρησιμοποιώντας τις μετρήσεις του Tycho. Σ’ ένα γράμμα του που έγραψε το 1605 ο ίδιος ο Kepler ομολόγησε το εξής: «…όταν πέθανε ο Tycho, εκμεταλλεύτηκα την απουσία των κληρονόμων και πήρα τις παρατηρήσεις υπό την προστασία μου, ή μάλλον τις άρπαξα….»
Προκειμένου να διευκρινιστεί μια και καλή αν ο Kepler είχε όντως δολοφονήσει τον Brahe, το πτώμα του τελευταίου υπέστη μια δεύτερη εκταφή το 2010. Ευτυχώς οι Τσέχοι ειδικοί που εξέτασαν αυτή τη φορά τη σωρό του ανακάλυψαν ότι το ποσό του υδραργύρου που περιείχε δεν ήταν αρκετό για να βλάψει την υγεία του και σίγουρα δεν θα μπορούσε να έχει προκαλέσει το θάνατό του. Υπέθεσαν μάλιστα ότι μάλλον είχε πεθάνει από οξεία ουρολοίμωξη. Όταν δε εξέτασαν την τεχνητή μύτη του, που είχε ταφεί μαζί του, ανακάλυψαν ότι ήταν τελικά φτιαγμένη από μπρούτζο.
Ο πρωτοποριακός εκείνος Δανός αστρονόμος κατάφερε να κερδίσει την αθανασία με το σπαθί του. Εξαιτίας των εκπληκτικών του παρατηρήσεων η εικόνα του σύμπαντος άλλαξε για πάντα στα μάτια των ανθρώπων. Για να τιμηθεί δε για το συνολικό του έργο, στην επιφάνεια της Σελήνης δόθηκε το όνομα του σ’ έναν εντυπωσιακότατο κρατήρα. Ο κρατήρας Τycho λοιπόν έχει 4 χιλιόμετρα βάθος και 90 χιλιόμετρα διάμετρο και βρίσκεται στο κάτω μέρος του ουράνιου δορυφόρου. Είναι ορατός ακόμα και μ’ ένα απλό ζευγάρι κιάλια κατά τη διάρκεια της Πανσέληνου και δημιουργήθηκε πριν από εκατό εκατομμύρια χρόνια περίπου, εξαιτίας της συντριβής ενός αστεροειδή, τότε που στην επιφάνεια της Γης κυριαρχούσε ακόμα η φυλή των δεινοσαύρων.
Έρικ Σμυρναίος
15/12/17
Πηγές:
1) http://physics4u.gr/blog/2009/10/19/%CF%8D-%CE%AC-%CF%8C-%CE%AE/
2) http://www.infokids.gr/megales-anakalypseis-poios-itan-o-tyxo/
3) https://www.livescience.com/24835-astronomer-tycho-brahe-death.html
4) https://www.theguardian.com/science/2012/nov/15/astronomer-tycho-brahe-death-scientists

ΜΗΧΑΝΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

dreams

Του Βασίλη Σάιτ

Γιατί κοιμόμαστε;
Όχι, δεν είναι ρητορικό, φιλοσοφικό ή υπαρξιακό ερώτημα, ούτε καν κοινωνικό σχόλιο. Είναι μια γνήσια απορία που βασανίζει εδώ και πολλά χρόνια τους επιστήμονες. Γνωρίζουν τις επιπτώσεις της αϋπνίας (στρες, παραισθήσεις και στο τέλος θάνατος), όμως για κάποιον λόγο τους διαφεύγει η ακριβής χρησιμότητα στη βιολογική λειτουργία του σώματος.
Και δεν είμαστε μόνο εμείς οι άνθρωποι που έχουμε ανάγκη τον ύπνο. Σχεδόν κάθε έμβιος οργανισμός στον πλανήτη έχει τη δική του διαδικασία ύπνωσης, ενώ δεν είναι και σπάνιες οι περιπτώσεις πλασμάτων που πέφτουν κυριολεκτικά σε λήθαργο για πολύ μεγάλο διάστημα, όπως οι αρκούδες ή τα φίδια.
Αν ψάξει κάποιος στο Ίντερνετ, θα ανακαλύψει μια ιστορία για κάποια Ρωσικά πειράματα που έγιναν στα τέλη της δεκαετίας του`40, επάνω σε φυλακισμένους αντιφρονούντες του κομμουνιστικού καθεστώτος Υποτίθεται πως κάποιο αέριο διοχετεύονταν στους θαλάμους που ήταν έγκλειστοι και αυτό τους κρατούσε άυπνους για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα αποτελέσματα ήταν φρικτά. Αλληλοεξόντωση, κανιβαλισμός, αυτοτραυματισμοί μέχρι θανάτου. Εκ των υστέρων βέβαια αποδείχτηκε πως η συγκεκριμένη ιστορία ήταν ένα ακόμα hoax, όμως η απορία για το τι μπορεί πραγματικά να προκαλέσει παρατεταμένο διάστημα αϋπνίας σε έναν άνθρωπο, είχε ήδη λυθεί από τη δεκαετία του`60 όταν ένας φοιτητής δέχθηκε εθελοντικά να λάβει μέρος σε ένα τέτοιο πείραμα. Έμεινε ξάγρυπνος επί 11 συνεχόμενες ημέρες και παρουσίασε όλα τα γνωστά συμπτώματα, όπως απώλεια μνήμης, αλλαγές στη συμπεριφορά, παράνοια, παραισθήσεις, αλλαγές στο γνωστικό πεδίο. Το πείραμα διακόπηκε όταν οι επιστήμονες κατάλαβαν πως αν συνεχίζονταν μπορεί να επέφερε δραματικά αποτελέσματα. Κάτι που ευτυχώς δεν συνέβη στον 18χρονο Randy Gardner, όμως ας μην ξεχνάμε πως βρίσκονταν σε ελεγχόμενο περιβάλλον, κάτω υπό την εποπτεία και τη φροντίδα γιατρών, ενώ δεν υποβλήθηκε σε έντονες σωματικές δραστηριότητες. Γιατί αν κάποιος προσέθετε και την κόπωση στο πείραμα, αμφιβάλλω αν θα άντεχε πάνω από 4 μέρες. Το ίδιο του το σύστημα θα κατέρρεε για να τον προφυλάξει από μόνιμες και ανεπανόρθωτες ζημιές στον οργανισμό του.
Είναι λοιπόν τόσο σημαντικός ο ύπνος; Και γιατί;

Πειραμάτων συνέχεια…

Πολλές θεωρίες έχουν εκφραστεί κατά καιρούς, όμως απάντηση έδωσε πρόσφατα η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ, μετά από μια σειρά πειραμάτων σε ποντίκια Χρησιμοποιώντας μια μέθοδο διάχυσης τετραμεθυλαμμωνίου υγρού (γνωστό με τη συντομογραφία ΤΜΑ, βοηθάει στην ιονοφόρηση ή την μαγνητική τομογραφία σε τρωκτικά) και τη χρήση πολυφωτονικών μικροσκοπίων (έχουν τη δυνατότητα να κάνουν real time παρατηρήσεις στις αντιδράσεις των κυττάρων), μπόρεσαν να «εισχωρήσουν» στις εγκεφαλικές δραστηριότητες ενός ποντικιού που βρίσκεται σε αναισθησία ή φυσική ύπνωση..
Παρατήρησαν λοιπόν πως κατά τη διάρκεια του ύπνου, αυξήθηκε κατά 60% η χωρητικότητα των ενδιάμεσων κενών, εκεί που ρέει το εγκεφαλονωτιαίο υγρό, κάνοντας τη ροή του ευκολότερη. Πόσο σημαντικό είναι αυτό για την υγεία μας;
Τεράστιας σημασίας, αν σκεφτούμε πως ο εγκέφαλος μας πλέει μέσα σε αυτό το υγρό, το οποίο τον τροφοδοτεί με όλα τις απαραίτητες ουσίες για να παραμένει λειτουργικός.
Όμως, οι καθημερινές μας νοητικές και βιολογικές δραστηριότητες παράγουν διάφορες τοξίνες που αλλάζουν την βιοχημική σύσταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ). Η διαδικασία του ύπνου λοιπόν είναι απαραίτητη ώστε αυτές οι τοξίνες να απομακρυνθούν από τους διαδρόμους που κυλάει το ΕΝΥ.
Βέβαια, δεν είναι η μόνη εργασία που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του ύπνου μας.

Εκκαθάριση και Ανασυγκρότηση του βιοκομπιούτερ

Στον υπολογιστή σας υπάρχουν δυο λειτουργίες οι οποίες αν δεν γίνονται σε κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, τότε θα έχετε προβλήματα στην ταχύτητα, τη μνήμη και την επεξεργασία των διαφόρων εργασιών. Ονομάζονται Εκκαθάριση Δίσκου και Ανασυγκρότηση Δίσκων. Πιθανώς θα τις γνωρίζετε οι περισσότεροι. Στην Εκκαθάριση απομακρύνονται αρχεία τα οποία δεν είναι απαραίτητα και συμπιέζονται άλλα ώστε να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος στους σκληρούς δίσκους. Στην Ανασυγκρότηση, εντοπίζονται αρχεία που θεωρούνται ως κατακερματισμένα ή κατεστραμμένα και είτε αφαιρούνται, είτε μπαίνουν σε φακέλους και σωστή διάταξη προκειμένου να γίνουν λειτουργικά..
Αυτές τις δυο διαδικασίες λοιπόν κάνει και ο εγκέφαλος μας κατά τη διάρκεια του ύπνου. Από την μια πλευρά εκκαθάριση των τοξινών για άνοιγμα των διαδρόμων και από την άλλη ανασυγκροτεί τις διάφορες πληροφορίες και ερεθίσματα που λάβαμε από τις καθημερινές μας δραστηριότητες. Για την σημαντικότητα της εκκαθάρισης μιλήσαμε παραπάνω, για την ανασυγκρότηση όμως θα χρειαστούμε περισσότερο χρόνο να την αναλύσουμε, γιατί μας οδηγεί σε διάφορα παράξενα μονοπάτια. Περί εγκεφαλικών δραστηριοτήτων μιλάμε άλλωστε…

Εγκέφαλος σε εγρήγορση, σώμα σε αδράνεια

Ήταν κάποτε κοινή πεποίθηση πως κατά τη διάρκεια του ύπνου αναστέλλονται όλες οι βιολογικές και διανοητικές λειτουργίες του σώματος μας, με την απλή εξήγηση ότι «ξεκουράζονται». Ενδιαφέρουσα λέξη αυτή. Ξε-κούραση. Αποβάλλουμε δηλαδή την κούραση. Ξεκουμπίδια της λέμε. Όμως τα τελευταία χρόνια έχουμε, με τη βοήθεια της επιστήμης, μια διαφορετική οπτική των πραγμάτων. Ο οργανισμός στην ουσία δεν ξεκουράζεται ποτέ. Αν σταματήσει για ένα λεπτό να ξαποστάσει, θα αρχίσουν τα προβλήματα. Είναι ένας οργανισμός σε διαρκή κίνηση, μόνο που μεταβάλλεται ο ρυθμός των δραστηριοτήτων του.
Για παράδειγμα, ενώ όπως είπαμε παραπάνω, ο εγκέφαλος ανασυγκροτείται και αυτοκαθαρίζεται την ώρα που εμείς κοιμόμαστε, το υπόλοιπο σώμα εκτελεί αυτές τις λειτουργίες, μέσω των λεμφικών αδένων όταν είμαστε ξύπνιοι. Κάθε φυσική ανάγκη του σώματος μας εξυπηρετείται τις στιγμές που είμαστε σε κίνηση. Δεν μπορούμε ούτε να φάμε, ούτε να πιούμε (και κατ` επέκτασιν να μεταβολίσουμε την ενέργεια που παίρνουμε από την τροφή και το νερό), ούτε να εργαστούμε κοιμισμένοι. Εδώ απαιτείται η πλήρης συνεργασία σώματος και εγκεφάλου, με τον εγκέφαλο να ρυθμίζει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), το οποίο κινεί το σώμα.
Αυτονόητα τα παραπάνω, όμως όσα συμβαίνουν στην διάρκεια του ύπνου, κάθε άλλο παρά αυτονόητα μπορούν να θεωρηθούν.
Όταν λοιπόν ξαπλώσουμε κουρασμένοι στο κρεβατάκι μας για να απολαύσουμε λίγη «ξε-κούραση», σταδιακά ο εγκέφαλος μας αρχίζει να αποσυνδέεται από το υπόλοιπο σώμα. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως το σώμα μας δεν μεταδίδει πλέον ερεθίσματα στον εγκέφαλο, τυφλωνόμαστε, κουφαινόμαστε, και γενικότερα όλες οι αισθήσεις μας νεκρώνουν προσωρινά. Τότε ακριβώς, αφού απαλλαγεί ο εγκέφαλος μας από τις υποχρεώσεις του απέναντι στο σώμα, στρέφεται αποκλειστικά στα δικά του diagnostics, την εκκαθάριση και την ανασυγκρότηση. It’s show time!

Ο «τρελαμένος» μοντέρ…

Ο εγκέφαλος μας δεν κοιμάται ποτέ. Πάντοτε έχει μια εργασία να κάνει, ακόμα και όταν εμείς νομίζουμε πως αναπαύεται. Η ανασυγκρότηση είναι ίσως η πιο περίπλοκη ασυνείδητη διεργασία που πραγματοποιεί. Σκεφτείτε λίγο.
Κατά την διάρκεια που βρισκόμαστε σε εγρήγορση (αυτό συμπεριλαμβάνει και τα δυο πρώτα στάδια του ύπνου), δεχόμαστε έναν ποικίλο αριθμό ερεθισμάτων και πληροφοριών, που εν μέρει τους επεξεργάζονται στο συνειδητό κομμάτι του εγκεφάλου μας. Το μεγαλύτερο κομμάτι τους όμως, παραμένει αποθηκευμένο σε μια άγνωστη περιοχή που δεν έχουμε πρόσβαση. Στο Ασυνείδητο. Εκεί γίνεται η επεξεργασία και η ταξινόμηση τους με διαφορετικό τρόπο και κάτω από διαφορετικό πρίσμα. Δημιουργούνται δίκτυα γνώσης με βάση τα συμπεράσματα που βγάζουμε από την ασυνείδητη επεξεργασία τους. Και αυτά τελικά βρίσκουν τον τρόπο να μας ενημερώσουν για την ύπαρξη τους. Πως; Μα μέσω των ονείρων!
Ψυχολόγοι ψυχίατροι και νευροεπιστήμονες διαφωνούν σε πολλά ζητήματα, καθώς ο καθένας τα εξετάζει κάτω από το γνωστικό πρίσμα της δικής του επιστήμης. Όμως σε ένα σημείο συγκλίνουν ξεκάθαρα οι απόψεις τους. Τα όνειρα μας είναι το μέσον που χρησιμοποιεί το Ασυνείδητο για να μας μεταδώσει πληροφορίες και γνώσεις που για κάποιον λόγο δεν έγιναν αποδεκτές από το συνειδητό. Όλα αυτά τα αλλόκοτα όνειρα που βλέπουμε και δεν μπορούμε ούτε να τα ερμηνεύσουμε, ούτε καν να τα θυμηθούμε, προέρχονται από το πιο βαθύ και ανεξερεύνητο μέρος της ύπαρξης μας. Η ανασυγκρότηση που λέγαμε, είναι μια διαδικασία μυστηριώδης που αφήνει πολλά ερωτηματικά ως προς τον τρόπο με τον οποίο γίνεται. Ποιες πληροφορίες αποφασίζει να επεξεργαστεί και ποιες να απορρίψει; Και γιατί; Μια σύγκρουση μεταξύ συναισθημάτων, ιδεοληψιών, επιθυμιών, αναγκών, που λαμβάνει χώρα την ώρα που εμείς νομίζουμε ότι κοιμόμαστε!
Αυτή η επική μάχη που μαίνεται στο ασυνείδητο μας, εκφράζεται μέσα από δυνατές εικόνες διαμέσου των ονείρων. Κάποια όνειρα είναι απλώς ακατανόητα, ενώ άλλα έχουν ένα είδος ειρμού και μια σχεδόν λογική πλοκή, σε σημείο που μας δίνουν την εντύπωση πως παρακολουθούμε μια πολύ παράξενη ταινία. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει! Υπάρχει ένας τρελαμένος μοντέρ μέσα στο κεφάλι μας που παίρνει κομμάτια από εδώ, κομμάτια από εκεί, τα ενώνει με τον τρόπο που αυτός θεωρεί ταιριαστό και μας παρουσιάζει φιλμάκια μικρού ή μεγάλου μήκους, ανάλογα με τα δεδομένα που επεξεργάζεται κάθε φορά.
Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως αυτός είναι ίσως ο πιο ανώδυνος τρόπος συγκομιδής και αποκομιδής πληροφοριών και γνώσεων, που κατέχουμε ήδη, αλλά δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε συνειδητά.
Κάπου εδώ γεννάται ένα άλλο μεγάλο ερώτημα όμως….

Μηχανή Παραγωγής Εναλλακτικής Πραγματικότητας (Μ.Π.Ε.Π.)

Σε τι βαθμό επηρεάζουν τα όνειρα την πραγματικότητα; Σίγουρα είμαστε ήδη υποψιασμένοι για την (αλληλ)επίδραση τους με τον συνειδητό κόσμο στον οποίον ζούμε από τη στιγμή που ανοίγουμε τα μάτια μας μέχρι που τα κλείνουμε για να κοιμηθούμε. Αλλά μέχρι που φτάνει η δύναμη της επιρροής τους; Μπορεί να καθορίσει τις επιλογές μας;
Νομίζω είναι σχετικά εύκολη η απάντηση, αρκεί να αναγνωρίσουμε πρώτα ένα αδιαμφισβήτητο δεδομένο. Το 1/3 περίπου της ζωής μας το περνάμε…κοιμισμένοι. Με την κυριολεκτική έννοια. Ο μέσος οργανισμός χρειάζεται χονδρικά από 6-8 ώρες ύπνου καθημερινά για να μπορεί να λειτουργήσει φυσιολογικά. Ένα αρκετά μεγάλο χρονικά διάστημα στο οποίο πολύ συχνά περιπλανιόμαστε στους αλλόκοτους κόσμους των ονείρων. Δυο τρίτα hardcore πραγματικότητας και ένα τρίτο εναλλακτικής. Τι κοκτέιλ αλήθεια! Πόσο παράξενη ζωή ζούμε και δεν το έχουμε καν αντιληφθεί. Περιφερόμαστε από μια συνειδησιακή κατάσταση σε μια άλλη, προσπαθώντας να ισορροπήσουμε ανάμεσα σε ορμές, επιθυμίες, ανασφάλειες και τα ένστικτα της επιβίωσης, ενώ παράλληλα παλεύουμε να δημιουργήσουμε, να αναδυθούμε μέσα από την έκφραση των ιδεών μας και να κυριαρχήσουμε στο περιβάλλον μας.
Μέχρι στιγμής πιστεύω πως θα έχετε καταλάβει ότι ασκούμε ελάχιστη επιρροή στον εγκέφαλο μας και τις λειτουργίες του. Μοιάζει σαν ένας αυτόνομος οργανισμός που «εμφυτεύτηκε» σε ένα βιολογικό σώμα, ένα κέντρο ελέγχου που παίρνει πρωτοβουλίες και αποφάσεις βασιζόμενος σε εντολές για τις οποίες έχουμε μικρή επίγνωση (αν έχουμε καθόλου). Δημιουργεί αισθήσεις και παραισθήσεις κατά βούλησιν κι εμείς απλώς αποδεχόμαστε τις «παραξενιές» του.
Και όταν επιτέλους καταφέρει να απαλλαγεί από τις προσπάθειες μας για να τον ελέγξουμε, κατά τη διάρκεια του ύπνου δηλαδή, μετατρέπεται σε αυτό που εγώ ονομάζω Μηχανή Παραγωγής Εναλλακτικής Πραγματικότητας!
Είναι να απορεί κάποιος γνωρίζοντας τα παραπάνω, πως τα καταφέρνουμε να επιβιώσουμε με μια τέτοια αντιφατική και συνεχώς μεταβαλλόμενη ψυχοσύνθεση. Βέβαια δεν τα καταφέρνουμε όλοι, πολλοί λυγίζουν κάτω από τις τόσο έντονα συγκρουόμενες συνθήκες. Ψυχιατρεία, φυλακές, καναπέδες ψυχολόγων και δισεκατομμύρια θύματα πολέμων, φονικών, αυτοκτονιών, είναι τα παράγωγα αυτών των συγκρούσεων. Συγκρούσεις με την κοινωνία, τις ιδεολογίες, τον ίδιο μας τον εαυτό.
Δεν ξέρω αν είμαστε το ευφυέστερο είδος στον πλανήτη, είμαστε όμως σίγουρα το πιο περίπλοκο. Και αν τα τρελά, παλαβά, δίχως λογικό ειρμό όνειρα μας, δεν είναι μια έμμεση απόδειξη της πολυπλοκότητας της ύπαρξης μας, τότε τι άλλο θα μπορούσε να είναι;

Τα όνειρα στον αρχαίο κόσμο

Από την αρχαιότητα ακόμα, σε πολλούς πολιτισμούς, συμπεριλαμβανόμενου και του Ελληνικού, τα όνειρα είχαν μεγάλη επιρροή στους ανθρώπους, καθώς θεωρούνταν είτε προφητικά, είτε αποκάλυπταν γεγονότα από το παρελθόν. Στο Σουμμεριακό Έπος του Γιλγαμές, ο ήρωας βασιλιάς Γιλγαμές καλείται να ξεπεράσει μια δοκιμασία για να κερδίσει την αθανασία. Πρέπει να μείνει ξάγρυπνος έξι ημέρες και εφτά νύχτες. Όμως, από το πρώτο λεπτό, ο ύπνος τον τύλιξε και κοιμήθηκε καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας του. Δεν μπόρεσε να αντισταθεί και έχασε το δώρο της αθανασίας.
Στις Σκανδιναβικές Έντες (επικά ποιήματα των Σκάλδων βάρδων), ο Όντιν κρεμάστηκε ανάποδα από το Δέντρο της Ύγκντρασιλ για εννιά μέρες και εννιά νύχτες, ονειρευόμενος παράξενα όνειρα και στο τέλος της δοκιμασίας του έφερε στον κόσμο τους μαγικούς ρούνους.
Στους Ορφικούς Ύμνους υπάρχει μια ειδική παράκληση στον θεό του Ονείρου, να μεταφέρει τα μηνύματα των θεών μέσω των ενάρετων ανθρώπων.
Ας θυμηθούμε και τα Ασκληπιεία ονειρομαντεία όπου γίνονταν θεραπευτικές αγωγές μέσω της «Εγκοίμησης», μιας μεθόδου στην οποία ο ασθενής αφού εξαγνίζονταν πρώτα σε διάφορες ιεροτελεστίες, μετέβαινε στο άβατο, όπου σε κατάσταση ύπνωσης περίμενε το θεραπευτικό όνειρο από τους θεούς. Υπάρχει μια πληθώρα αναθημάτων που έχουν διασωθεί και περιγράφουν τις μεθόδους αυτές ως τις πιο δραστικές, άρα γνωρίζουμε πως τουλάχιστον οι αρχαίοι Έλληνες είχαν πειστεί πως παράγει αποτελέσματα.
Θεοί του Ονείρου παντού, σε όλες τις φυλές, όλους τους πολιτισμούς, θεοί προφητικοί, στους Μάγια και στους Πολυνήσιους, τους Αιγύπτιους και τους Κινέζους, ενώ οι Αβοριγίνες της Αυστραλίας υποστηρίζουν πως ο κόσμος στον οποίον ζούμε δημιουργήθηκε μέσα σε ένα όνειρο!

120 λεπτά Εναλλακτικής Πραγματικότητας

Εδώ και χιλιάδες χρόνια παλεύει ο άνθρωπος να εξηγήσει τι είναι τα όνειρα, από πού προέρχονται και τη σημασία τους. Αναλύσαμε τον μηχανισμό που τα δημιουργεί, όμως για κάποιο λόγο δεν αρκεί αυτή η ανάλυση να μας δώσει όλες τις απαντήσεις, θεωρώ πως υπάρχουν κάποιες παράμετροι που μένουν μυστηριώδεις και ανεξήγητες.
Οι σεροτονονικοί νευρώνες εμποδίζουν τις παραισθήσεις σε κατάσταση εγρήγορσης, αλλά αναστέλλονται όταν μπαίνουμε σε κατάσταση REM (Rapid Eye Movement) δηλαδή ελαφρού ύπνου. Τότε ακριβώς αρχίζει το ονείρεμα. Και μαζί του τα παράξενα. Ο ύπνος REM, ονομάζεται και ως «παράδοξος ύπνος», γιατί η δραστηριότητα των εγκεφαλικών νευρώνων είναι παρόμοια με αυτή που είμαστε σε εγρήγορση. Ο κύριος λόγος για τον οποίο τα αντιληπτικά μας κριτήρια δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το όνειρο από την πραγματικότητα. Κάθε κύκλος REM διαρκεί περίπου 20-30 λεπτά και εναλλάσσεται με τον βαθύ ύπνο, όμως στον δικό μας ονειρικό κόσμο αυτή η αλλαγή δεν γίνεται αντιληπτή.
Αλήθεια, πόση ώρα νομίζετε ότι διαρκεί ένα όνειρο; Οι έρευνες έχουν δείξει ότι ένα όνειρο δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 120 λεπτά σε διάρκεια και μάλιστα όχι συνεχόμενα 120 λεπτά, αλλά σε περιόδους. Αν υπολογίσουμε πως ένας φυσιολογικός ύπνος έχει 4-5 κύκλους REM, που εναλλάσσονται με βαθύ ύπνο, τότε μιλάμε για μια «ταινία» που είναι γεμάτη διαλείμματα! Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί μερικές φορές αλλάζει και το όνειρο μας και μπαίνουμε σε άλλο ή εισχωρεί ταυτόχρονα και το άλλο και όλα γίνονται σουρεαλιστικά.
Ο εγκέφαλος όμως ακόμα και σε αυτή την προβληματική κατάσταση προσπαθεί να συνδέσει τα ασύνδετα, διάσπαρτα κομμάτια εικόνων σε μια συνολική παράσταση. Κάπου βαθιά μέσα μας υπάρχει ένα πρόβλημα που απαιτεί την λύση του επιτακτικά και αν για διάφορους λόγους δεν το καταφέρουμε αυτό σε κατάσταση εγρήγορσης, τότε αναλαμβάνει το ασυνείδητο να διεκπεραιώσει το ζήτημα.
Η προσωπικότητα ενός ανθρώπου μεταβάλλεται στα σημεία που μπορεί να μεταβληθεί, όμως η διεργασία αυτή δεν λαμβάνει πάντα χώρα στο συνειδητό κομμάτι του εγκεφάλου μας. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που ξυπνήσαμε από τον ύπνο και αισθανόμαστε αλλαγμένοι ή ανακαλύπτουμε ότι βρήκαμε απάντηση σε ένα θέμα που μας απασχολούσε καιρό.
Ο κόσμος των ονείρων, τόσο αλλόκοτος, σουρεαλιστικός, γεμάτος αντιφάσεις, συγκρούσεις, έντονα συναισθήματα, μια δεύτερη ζωή που κυλάει παράλληλα με την πραγματικότητα μας.
Ως επίλογο θα σας αφήσω με κάποια ερωτηματικά (tτα οποία θα τα εξετάσουμε σε επόμενο άρθρο). Μπορούμε να ελέγξουμε τα όνειρα μας; Να αλλάξουμε την ροή και την πλοκή τους; Αν ναι, τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την εξέλιξη μας;
Και το τελευταίο και πιο βαθυστόχαστο ερώτημα.
Do androids dream of electric sheep?

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ ΦΕΡΜΙ

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Μα, που πήγαν όλοι;

To σύμπαν είναι πελώριο και πανάρχαιο, περισσότερο απ’ όσο μπορούμε να φανταστούμε. Για να πάρετε μια ιδέα για τι μεγέθη μιλάμε, έχει ειπωθεί ότι αν ο πλανήτης Γη είχε το μέγεθος ενός κόκκου άμμου, το συνολικό μέγεθος του γνωστού σύμπαντος θ’ αντιστοιχούσε στην έκταση μιας μεγάλης ερήμου. Αλλά και η ηλικία του σύμπαντος είναι εξίσου κολοσσιαία. Ο ήλιος μας για παράδειγμα είναι ένα σχετικά νεαρό αστέρι και η Γη ένας ιδιαίτερα νεαρός πλανήτης. Ωστόσο, αν αντιστοιχίσουμε την ηλικία της Γης με το ύψος ενός ουρανοξύστη ύψος εκατό μέτρων, η χρονική διάρκεια της παρουσίας του ανθρώπου επάνω της θα αντιστοιχούσε στο πάχος ενός γραμματοσήμου. Συγκριτικά, οι «αποτυχημένοι» δεινόσαυροι θα καταλάμβαναν τρεις ολόκληρους ορόφους γεγονός που τους καθιστά πολύ μακροβιότερους από το καινοφανές είδος μας που το μέλλον του δεν προβλέπεται να είναι ιδιαίτερα ευοίωνο, ιδιαίτερα αν συνεχίσει να καταστρέφει το περιβάλλον του με την αφροσύνη που επιδεικνύει αυτή τη στιγμή.
Επιπρόσθετα, γνωρίζουμε πλέον ότι μόνο στο γαλαξία μας, ο οποίος αν και μετρίου μεγέθους φιλοξενεί πολλά δισεκατομμύρια άστρα, τουλάχιστον το 30% των ήλιων που τον αποτελούν είναι παρόμοιοι με αυτόν που φωτίζει τον δικό μας κόσμο. Επίσης, το τροχιακό τηλεσκόπιο Hubble έχει ήδη εντοπίσει πολλούς εξωπλανήτες, δηλαδή πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από γειτονικά αστέρια, οι οποίοι βρίσκονται εντός της κατοικήσιμης ζώνης τους, δηλαδή βρίσκονται σε τέτοια απόσταση από τον ήλιο τους ώστε να μπορεί να υπάρχει στην επιφάνειά τους νερό σε υγρή μορφή. Τέλος, το νερό, σε υγρή αέρια ή στερεά μορφή, βρίσκεται σε αφθονία στο κοσμικό διάστημα. Η ύπαρξή του έχει ανιχνευτεί στην επιφάνεια πλανητών και δορυφόρων, στους δακτυλίους αέριων γιγάντων όπως είναι ο Κρόνος, στην καρδιά κομητών και στο εσωτερικό αχανών νεφελωμάτων.
Όλα αυτά τα συνταρακτικά δεδομένα, μας οδηγούν στο ακόλουθο αμείλικτο ερώτημα: Εφόσον το σύμπαν είναι τόσο μεγάλο και αρχαίο, δεν είναι λογικό να υποθέσουμε ότι το φαινόμενο της ζωής έχει παρουσιαστεί και κάπου άλλου πέρα από τη Γη; Και αν η ζωή άνθισε κάποτε ή ανθίζει ακόμα σε κάποιους άλλους κόσμους, δεν θα πρέπει κάποτε, κάπου, να αναπτύχθηκε και το φαινόμενο της νοημοσύνης;
Στην πραγματικότητα το αντίθετο ενδεχόμενο, δηλαδή το να είμαστε μόνοι σ’ αυτό το κολοσσιαίο και πανάρχαιο σύμπαν, είναι κάτι παραπάνω από απίθανο. Ξέρουμε πολύ καλά ότι η ζωή είναι ένα απίστευτα ανθεκτικό φαινόμενο που αναπτύσσεται με την πρώτη δυνατή ευκαιρία. Για παράδειγμα, σε τροχιά γύρω από τη Γη έχουν εντοπιστεί ζωντανοί μικροοργανισμοί που κανείς δεν περίμενε να είναι ικανοί να επιβιώσουν στο διαστημικό κενό. Σίγουρα, στις επιφάνειες των εκατομμυρίων πλανητών που βρίσκονται μόνο στο μικρό μας γαλαξία, όλα αυτά τα δισεκατομμύρια χρόνια η ζωή είχε την ευκαιρία να γεννηθεί και ίσως έχει υιοθετήσει μορφές που είναι εντελώς παράξενες για τα δικά μας μάτια. Ωστόσο, όπου υπάρχει ζωή, αργά ή γρήγορα αναπτύσσεται και η νοημοσύνη. Κι όμως, ενώ σύμφωνα με την παραπάνω συλλογιστική το σύμπαν θα έπρεπε να βρίθει από εξωγήινες διάνοιες και πολιτισμούς που είχαν πολλά εκατομμύρια χρόνια στη διάθεσή τους για ν’ αναπτύξουν τεχνολογίες που θα τους επιτρέπουν να γεφυρώνουν τις αποστάσεις ανάμεσα στ’ άστρα, μας περιβάλλει μια παράξενη σιωπή. Κανένα τεχνητό ραδιοσήμα δεν έχει καταγραφεί απ’ τα ραδιοτηλεσκόπια μας και οι διαστημικοί στόλοι που θα έπρεπε να διασχίζουν τους αιθέρες λάμπουν δια της απουσίας τους. Οι υπόλοιποι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος δεν μοιάζουν να φιλοξενούν εξωγήινες αποικίες και προς το παρόν τουλάχιστον, κανένας ιπτάμενος δίσκος δεν έχει προσγειωθεί στην κεντρική πλατεία κάποιας μεγαλούπολης. Το σύμπαν εμφανίζεται πολύχρωμο και συναρπαστικό, αλλά ταυτόχρονα μοιάζει νεκρό. Κι όμως, ο Γαλαξίας μας είναι τόσο παλιός που κάθε γωνιά του θα έπρεπε να έχει δεχτεί πολλές επισκέψεις μέχρι τώρα. Καμία θεωρία δεν έχει εξηγήσει μέχρι σήμερα ικανοποιητικά γιατί απλώνεται γύρω μας αυτή η βαθιά ησυχία.
Τι θα μπορούσε να συμβαίνει λοιπόν;
Την δεκαετία του 1940 ο φυσικός Ενρίκο Φέρμι είχε ασχοληθεί μ’ αυτό το παράδοξο γεγονός και είχε θέσει το ακόλουθο εύγλωττο ερώτημα: « Αν υπάρχουν τόσοι νοήμονες πολιτισμοί, πού είναι και γιατί δεν έχουμε βρει ίχνη από αυτούς;» Το ερώτημά του, που παραμένει αναπάντητο, ονομάστηκε το παράδοξο του Φέρμι. Αν και έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για να εξηγηθεί η σιωπή που μας περιβάλλει, όλες οι σχετικές θεωρίες που έχουν προταθεί παραμένουν μέχρι σήμερα αναπόδεικτες.
Για παράδειγμα, έχει ειπωθεί ότι ίσως οι εξωγήινοι πολιτισμοί είναι εξαιρετικά σπάνιοι. Επίσης, οι τεράστιες αποστάσεις που απλώνονται ανάμεσα στα άστρα να αποτελούν ένα εξαιρετικά μεγάλο εμπόδιο στις επαφές μεταξύ πολιτισμών που αναπτύσσονται σε διαφορετικούς πλανήτες. Ωστόσο, σε αυτή τη θεωρία θα μπορούσε να αντιτάξει κάποιος το εξής επιχείρημα: Αν υπήρχε εκεί έξω έστω και ένας τεχνολογικός πολιτισμός υψηλού επιπέδου, στο διάβα των εκατομμυρίων ετών που μετρά η ηλικία του γαλαξία μας, σίγουρα θα είχε αναπτύξει τα μέσα-και θα είχε το χρόνο-να εξερευνήσει και να αποικίσει κάθε γωνιά του γνωστού σύμπαντος και να έρθει σε επαφή με άλλες λιγότερο ανεπτυγμένες φυλές.
Μια άλλη πιο τολμηρή θεωρία υποστηρίζει ότι το σύμπαν είναι γεμάτο από υπερτεχνολογικούς πολιτισμούς οι οποίοι περνούν απαρατήρητοι από τα πρωτόγονα ερευνητικά μας μηχανήματα, με την ίδια λογική που οι εντομοειδείς κάτοικοι μιας μυρμηγκοφωλιάς στην άκρη ενός αστικού πάρκου δεν έχουν ιδέα για την αχανή και υπερπολύπλοκη μεγαλούπολη που απλώνεται γύρω τους. Επίσης, είναι πιθανό εξωγήινες διάνοιες να επισκέπτονται ήδη τον πλανήτη μας και απλά να μην γίνονται αντιληπτές από μας, είτε γιατί δεν το επιθυμούν, είτε γιατί η μορφή και η φύση τους είναι εντελώς ακατανόητες για την ανθρώπινη αντίληψη.
Υπάρχει ωστόσο και μια άλλη, πολύ πιο απαισιόδοξη προσέγγιση του όλου προβλήματος. Για παράδειγμα, υπάρχουν στοχαστές που φοβούνται ότι κάθε πολιτισμός που αναπτύσσει την τεχνολογία της διάσπασης του ατόμου τελικά αυτό-καταστρέφεται, είτε εξαιτίας κάποιου πολέμου είτε λόγω της οικολογικής καταστροφής που προκαλεί στο γενέθλιο πλανήτη του. Αυτή η οπτική, η οποία βασίζεται στις απειλές που σκιάζουν το μέλλον του δικού μας πολιτισμού, παραγνωρίζει το γεγονός ότι αν έστω και ένας από αυτούς τους πολιτισμούς έχει καταφέρει να αποφύγει τις συμπληγάδες της αυτοκαταστροφής του, κάτι που αποτελεί μια στατιστική βεβαιότητα αν σκεφτεί κανείς πόσα δισεκατομμύρια χρόνια μετρά το σύμπαν, μέχρι σήμερα δεν θα έπρεπε να έχει αποικίσει ολόκληρο το σύμπαν;
Μια ακόμα πιο ευφάνταστη θεωρία, η λεγόμενη υπόθεση του «ζωολογικού κήπου»
υποστηρίζει ότι ο πλανήτης μας βρίσκεται σε κατάσταση καραντίνας και ότι οι εκπρόσωποι κάποιας ανεπτυγμένης εξωγήινης νοημοσύνης μας παρακολουθούν και μας παρατηρούν από μακριά, πειραματιζόμενοι ίσως μαζί μας, όπως κάνουμε εμείς σε ζώα που έχουμε κλείσει στο περιβάλλον ενός εργαστηρίου. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, την οποία υποστήριξε το 1973 ο John Ball, ενδέχεται να υπάρχει μια πρακτική «μη επέμβασης» που ακολουθούν οι ανεπτυγμένοι διαστρικοί πολιτισμοί του γαλαξία μας, η οποία τους αποτρέπει από το να παρεμβαίνουν στην αναπτυξιακή διαδικασία πιο πρωτόγονων πολιτισμών έως ότου εκείνοι φτάσουν στο σημείο να οικοδομήσουν έναν πλανητικό πολιτισμό που θα έχει αναπτύξει από μόνος του την τεχνολογία του διαστημικού ταξιδιού. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι τουλάχιστον, αυτή η θεωρία περιέχει κάποια στοιχεία αισιοδοξίας γιατί υπονοεί ότι ο αποκλεισμός που μας έχει επιβληθεί, ενδεχομένως πλησιάζει στο τέλος του. Σε αυτό το σημείο καλό είναι να διατυπωθεί και μια άλλη, πολύ πιο παρανοϊκή θεωρία που έχει διατυπωθεί τα τελευταία χρόνια και η οποία πρεσβεύει ότι στην πραγματικότητα αποτελούμε τα ψηφιακά αντίγραφα των πραγματικών εαυτών μας τα οποία κατασκεύασε κάποιος ανώτερος πολιτισμός και ότι ζούμε σε μια προσομοίωση τύπου matrix στην οποία δεν προβλέπεται η ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Βέβαια, αν ισχύει κάτι τέτοιο, αυτή η προσομοίωση είναι ατελής γιατί η ίδια η δομή της προκαλεί ερωτήματα που αμφισβητούν την ύπαρξη της από εμάς, τους «φιλοξενούμενους» της και επομένως, έχει ημερομηνία λήξεως. Τέλος, μια ακόμα πιο αλλόκοτη θεωρία υποστηρίζει ότι ζούμε σ’ ένα από τα απειράριθμα εναλλακτικά σύμπαντα που αποτελούν το «πολυσύμπαν» μιας ευρύτερης πραγματικότητας. Στο δικό μας ιδιαίτερο σύμπαν λοιπόν, η Γη είναι ο μοναδικός κόσμος στον οποίο αναπτύχθηκε η ζωή και η νοημοσύνη. Ο θρυλικός συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Ισαάκ Ασίμωφ μάλιστα, σε κάποιο από τα βιβλία που έγραψε κάτω από τον γενικό τίτλο «Η γαλαξιακή αυτοκρατορία» υπονοεί ότι κάποιες διάνοιες, ενδεχομένως άνθρωποι σε κάποια στιγμή του πολύ μακρινού μέλλοντος, οι οποίοι ανέπτυξαν την τεχνολογία του ταξιδιού μέσα στο χρόνο, επέλεξαν αυτή την ιδιαίτερη χρονογραμμή για την ανθρωπότητα, δηλαδή αυτό το συγκεκριμένο εναλλακτικό σύμπαν που ζούμε όλοι εμείς, προκειμένου να μας δώσουν την ευκαιρία να αποικίσουμε ανεμπόδιστα ολόκληρο το γαλαξία, δίχως να χρειαστεί να ανταγωνιστούμε με άλλες εξωγήινες φυλές.
Ανεξάρτητα από το τι πραγματικά συμβαίνει, το παράδοξο του Φέρμι είναι μια υπαρκτή κατάσταση που έχει προβληματίσει ένα μεγάλο τμήμα της σύγχρονης επιστημονικής κοινότητας. Η σιωπή που μας περιβάλλει είναι όντως ανεξήγητη. Εσείς τι πιστεύετε ότι συμβαίνει;

 

Ο Έρικ Σμυρναίος είναι κατά το ήμισυ Έλληνας και κατά το ήμισυ Φιλανδός, και γεννήθηκε στην Αγγλία το 1970, όπου και σπούδασε Νομικά. Από το 1993 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα όπου, στον ελεύθερο χρόνο του, αρέσκεται να γράφει διηγήματα και μυθιστορήματα που κινούνται στο χώρο του φανταστικού. Παρά το ότι η μητρική του γλώσσα δεν είναι τα ελληνικά, τα έργα του είναι γραμμένα σε αυτή τη γλώσσα, την οποία ο ίδιος θεωρεί “την τελειοτέρα όλων των γλωσσών”. Κατά τα άλλα, του αρέσει ο κινηματογράφος φαντασίας, με ιδιαίτερη προτίμηση στο είδος του μεταφυσικού θρίλερ και της επιστημονικής φαντασίας, το διάβασμα, οι πεζοπορίες στα συναρπαστικά ελληνικά βουνά και η εξερεύνηση μυστηριακών τόπων, κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Φιλοδοξεί μια μέρα να πατήσει το πόδι του στον πλανήτη Άρη, αν κι έχει αποδεχτεί πλέον το γεγονός ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι μάλλον απίθανο. Τα τέσσερα βιβλία του Συγγραφέα : α) Η Κυρά Της Πόλης β) Δεσμοί Αίματος γ) Η Εκδίκηση της Κασσάνδρας.δ ) Κθούλου Φτού-νγκ ε) ΧΑΣΤΟΥΡιτσάκι Gate

ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

mars-colony

Το Αρχιπέλαγος Γκαλαπάγκος βρίσκεται περίπου 1000 χιλιόμετρα μακριά από την ακτή του Εκουαδόρ στην Νότια Αμερική. Εκεί βρίσκουμε εκατοντάδες νησιά ηφαιστειακήs προέλευσηs, που κατανέμονται εκατέρωθεν τηs γραμμήs του Ισημερινού.

Τα νησιά έχουν πολύ μεγάλη σημασία για την Βιολογία, καθώς αποτελούν μοναδικά οικοσυστήματα, με ανάλογα μοναδική βιοποικιλότητα. Τέτοια που, βοήθησαν τον Δαρβίνο, ο οποίοs και τα επισκέφθηκε γύρω στο 1835, να θεμελιώσει την Θεωρία τηs Εξέλιξης.
H γεωγραφική απομόνωση μεταξύ των νησιών τον προβλημάτισε, καθώς σχεδόν κάθε νησί, είχε και τα δικά του μοναδικά ενδημικά είδη, που είχαν όμως πάρα πολύ στενή συγγένεια μεταξύ τους. Τα είδη εξελίχθηκαν και προσαρμόστηκαν στις συνθήκες του κάθε νησιού, εμφανίζοντας μικρέs αποκλίσεις. Η απομόνωση μεταξύ των νησιών, τα κατέστησε κυριολεκτικά φυσικά εργαστήρια μελέτης. Περισσότερα από 20 είδη, ή καλύτερα υποείδη ιγκουάνα, όπως το εικονιζόμενο, αναπτύχθηκαν με βάση τις ξεχωριστές και ιδιαίτερες συνθήκες του ενδιαιτήματος τους. Ο μηχανισμός της Εξέλιξης, αυτός που ρυθμίζει το πώς θα ανταπεξέλθει ο κάθε οργανισμός στις ιδιαίτερες απαιτήσεις του περιβάλλοντος του, εκφράστηκε σε αυτή την περίπτωση σε όλο του το μεγαλείο. Τα ειδή ή υποείδη όχι μόνο των ιγκουάνα, άλλα και όλων σχεδόν των κατοίκων αυτών των νησιών, απαντώνται σε αυτά και μόνο τα νησιά και πουθενά αλλού. Ένα ζωντανό, φυσικό βιολογικό εργαστήριο κατά μια έννοια.

igyuana

Ειδογένεση
Τα νησιά Γκαλαπάγκος είναι κατά μια έννοια μια μικρογραφία της διαδικασίας που συντελείται εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια στον πλανήτη μας. Εδώ και περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια χρόνια, αμέτρητα είδη έχουν εξελιχθεί με γνώμονα την βέλτιστη προσαρμογή τους στο περιβάλλον στο οποίο διαβιούν. Οι ιδιαίτερες συνθήκες, δίνουν υπόσταση σε ιδιαίτερα γνωρίσματα. Για παράδειγμα οι σκορπιοί της ερήμου παρουσιάζουν μικρές εξελικτικές διαφοροποιήσεις από τους αντίστοιχους που βρίσκουμε σε άλλα μέρη του πλανήτη, ως αντίβαρο των πολύ δυσμενών συνθηκών που εκεί επικρατούν. Παραμένουν φυσικά στην ουσία το ίδιο είδος, άλλα το κάθε παρακλάδι τους, μπορεί να θεωρηθεί και ως υποείδος. Αυτή η διαδικασία παραγωγής νέων διακριτών πληθυσμών καλείται στην Βιολογία ως Ειδογένεση ( speciation ), και αποτελεί ένα από τα καλύτερα και συνηθέστερα όπλα στην φαρέτρα της Εξέλιξης. Η διαδικασία δεν είναι άγνωστη και στο δικό μας είδος. Στην πορεία της εξέλιξης είχαμε πολλά και πολλές φορές συνυπάρχοντα ανθρώπινα ή προανθρώπινα είδη. Η Εξέλιξη βέβαια είναι μια συνεχής και δυναμική διαδικασία που αφορά κάθε ζωντανό οργανισμό, φυσικά και εμάς. Μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδοχή όμως αυτής της λειτουργίας θα αναλυθεί αμέσως παρακάτω.
Οι άνθρωποι του Διαστήματος
Μπορεί για πολλούς και διάφορους λόγους το διαστημικό όνειρο να έχει στην ουσία κολλήσει σε σχέδια επί χάρτου και μεγαλόστομες εξαγγελίες με αμφίβολο ορίζοντα υλοποίησης. Αν κανείς εξαιρέσει κάποιες πολύ επιτυχημένες μη επανδρωμένες αποστολές, η τελευταία πραγματικά μεγάλη εξέλιξη, η ανθρώπινη παρουσία δηλαδή σε άλλο σώμα του Ηλιακού μας Συστήματος, χάνεται πίσω στο μακρινό 1972, και το πλήρωμα του Απόλλων 17, ούσα η τελευταία επίσκεψη μας στην Σελήνη. Όμως η διαστημική επέκταση αποτελεί την ίσως καλύτερη μας πιθανότητα για μελλοντική διασφάλιση της επιβίωσης του είδους μας. Άλλα όχι μόνο αυτό. Η ίδια η φύση του Ανθρώπου θα τον ωθήσει νομοτελειακά στην πολυπόθητη έξοδο. Σε ένα όχι και τόσο μακρινό Μέλλον, η επέκταση μας στο Διάστημα όχι μόνο αποτελεί γεγονός, άλλα μετρά ήδη και αρκετά χρόνια. Οι αποικίες στην Σελήνη, τον Άρη, την Ευρώπη, άλλα και σε άλλα μέρη του Ηλιακού Συστήματος, έχουν ανθίσει και ευημερούν, παρά τις δύσκολες συνθήκες και τα όποια επιμέρους προβλήματα. Νέοι, μοναδικοί ανθρώπινοι πολιτισμοί έχουν ανθίσει, μπολιασμένοι από τις ιδιαίτερες συνθήκες του κάθε πλανήτη ή δορυφόρου. Μαζί όμως με αυτούς, σταδιακά, διακριτικά στην αρχή και ίσως εντονότερα αργότερα, παρατηρούνται κάποιες βιολογικές διαφοροποιήσεις, μοναδικές για το κάθε ξεχωριστό πλανητικό περιβάλλον που η αποικία φιλοξενείται., και παρά την όσο το δυνατόν καλύτερη δυνατή προσομοίωση του γήινου περιβάλλοντος. Με την πάροδο των ετών αρχίζουν και κάνουν την εμφάνιση τους νέα ανθρώπινα υποείδη, με διακριτές πλέον διαφορές από αυτό που σήμερα έχουμε σαν εικόνα. Η διαδικασία είναι δυναμική και σε ένα ακόμα μεγαλύτερο βάθος χρόνου, οδηγεί σε εντελώς νέα ανθρώπινα είδη. Πλάσματα που ίσως να ξεπερνούν κάθε σημερινή μας φαντασία, όμως ανθρώπινα, με άμεση καταγωγή από εμάς.

Επιστημονική Φαντασία και ενδιαφέρουσες θεωρίες

Όπως εύκολα συνάγεται, η ιδέα απασχόλησε αρκετά την Επιστημονική Φαντασία, σε όλες τις μορφές. Έντυπη, κινηματογραφική και τηλεοπτική. Από τους κυβερνητικούς ( cy-borg) Borg της σειράς Star Trek, μέχρι και τους Belters της σειράς Expanse, οι τροποποιημένοι-εξελιγμένοι ανθρώπινοι οργανισμοί έκαναν αισθητή την παρουσία τους, πολλές φορές βασισμένοι σε προωθημένες ή ακόμα και αιρετικές επιστημονικές ιδέες. Αμφότερες οι συλλήψεις εντάσσονται σε μια σκέψη που ξεφεύγει λίγο από την εικόνα που θέλει την ανθρώπινη φυσιολογία να παραμένει αναλλοίωτη στην μακροχρόνια έκθεση της στο διαστημικό περιβάλλον. Πολλές φορές έχουμε στο μυαλό μας της εικόνα της μεταφοράς των γήινων συνθηκών σε ένα εξωγήινο περιβάλλον. Αυτό φυσικά αποτελεί μια απαραίτητη συνθήκη για λόγους ευνόητους. Ο Άνθρωπος είναι ένας οργανισμός, ένα βιολογικό προϊόν που εξελίχθηκε με βάση τις εδώ περιβαλλοντικές επιταγές, και σίγουρα κάθε άλλο παρά εξοπλισμένος για να ζει σε οποιοδήποτε άλλο περιβάλλον. Η ιδέα της γεωπλασίας, της σταδιακής δηλαδή μετατροπής ενός άλλου πλανήτη ή δορυφόρου σε μια νέα εκδοχή του γενέθλιου πλανήτη μας, σαφώς και παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, και θα αποτελέσει ίσως μια πρώτης τάξεως πρόκληση για τις μελλοντικές γενιές επιστημόνων. Για την ώρα αυτό όμως το εγχείρημα παραμένει πολύ μακριά από τα κυβικά του δικού μας πολιτισμού και του δικού μας επιπέδου τεχνολογικής εξέλιξης. Θα είναι ενδεχομένως έργο ενός Πολιτισμού τύπου Ι ( ίσως και ΙΙ ) της Κλίμακας Kardashev, του νοητικού εργαλείου που αποτιμά το μέτρο της προόδου ενός πολιτισμού. Σε κάθε περίπτωση απέχουμε εκατοντάδες χρόνια από κάτι ανάλογο που με την παρούσα τεχνογνωσία θα απαιτούσε την επιστράτευση τρομακτικών ποσών ενέργειας άλλα και πόρων. Η γαιοπλασία ενός πλανήτη ή δορυφόρου, αναμένεται να είναι πολυδάπανη, ενεργοβόρα και μακρόχρονη διαδικασία. Φυσικά η ανθρώπινη επινοητικότητα νομοτελειακά θα βρει τρόπους.

the borg
Παντροπία
Ακόμα και έτσι όμως, ακόμα και με την τεχνητή κυριαρχία του γήινου περιβάλλοντος σε έναν εξωγήινο κόσμο, είτε μέσω της γαιοπλασίας, είτε μέσω των μικρών προστατευμένων τεχνητών θυλάκων ( βιόσφαιρες), η φυσική επιλογή θα βρει τον τρόπο να μεταλλάξει το ανθρώπινό σώμα με τέτοιο τρόπο, ώστε σε μεσοπρόθεσμη ή και μακροπρόθεσμη βάση να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος του. Αυτή η διαδικασία όμως μπορεί εκτός από την φυσική οδό, να επιταχυνθεί και τεχνητά. Η τεχνολογία, άλλα και η επιστήμη της Γενετικής και της Βιοτεχνολογίας, αποτελούν τομείς που τα τελευταία χρόνια γνωρίζουν αλματώδη πρόοδο κα άνθηση. Η τεχνολογική σταδιακή μετατροπή του ανθρώπινου σώματος σε έναν βιοκυβερνητικό οργανισμό, κυρίως μέσω της συνδρομής της Νανοτεχνολογίας, άλλα και η ταυτόχρονη χρήση της Βιοτεχνολογίας, υπόσχονται προσαρμογή και αντοχή σε περιβάλλοντα μέχρι σήμερα αφιλόξενα, έως και αδιανόητα για εμάς. Υπό το πρίσμα αυτό δεν προσπαθούμε να αλλάξουμε, να μετατρέψουμε το νέο μας περιβάλλον σε μια Γη_2, άλλα την ίδια μας την φυσιολογία με στόχο την δική μας προσαρμογή στις συνθήκες. Μια διαδικασία που σαφώς είναι φιλικότερη και από άποψης επιστράτευσης ενέργειας, πόρων άλλα και χρόνου, από την αντίστοιχη μετατροπή του περιβάλλοντος. Η ιδέα αυτή όπως είναι φυσικό πήγασε και απασχόλησε πρώτη την Επιστημονική Φαντασία, και μπορεί να εκφραστεί υπό τον όρο της Παντροπίας. Μια επινόηση του συγγραφέα James Bliss, όπως εμφανίστηκε σε μια σειρά διηγημάτων του ( The seeding stars ) το 1957. Ο σύνθετος αυτός όρος εκφράζει αυτό που ακριβώς μαρτυρούν οι λέξεις που τον απαρτίζουν. Την επινόηση του κατάλληλου τρόπου για την επιβίωση και προσαρμογή του Ανθρώπου σε αφιλόξενο περιβάλλον. Είτε μιλάμε για την πολυπόθητη και επιβεβλημένη έξοδο στο Διάστημα, είτε για την επιβίωση και προσαρμογή μας σε αυτό, το είδος μας έχει να επιδείξει ένα πολύ ουσιώδες και έντονο γνώρισμα. Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει σίγουρα και τρόπος.

Πηγέs : Evolution today ( MOOC)- The Leiden Univeristy

Θανάσηs Βέμποs : Γεωπλασία και Παντροπία- Επιστήμη και τεχνολογία αρ15 Μαίοs 1995

National Geographic

Berkeley Evolution

 

ΣΤΟ ΑΓΓΙΓΜΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

flare

Τις πρώτες βδομάδες του Σεπτεμβρίου ο ήλιος κατάφερε να μας ξαφνιάσει. Αν και υποτίθεται ότι διέρχεται μια περίοδο ηρεμίας, ξαφνικά από μέσα του ανάβρυσε σαν πύρινο λουλούδι η ισχυρότερη έκλαμψη  της  τελευταίας δεκαετίας. Τις επόμενες μέρες παρατηρήθηκαν κι άλλες παρόμοιες εκλάμψεις, όλες στην ίδια περιοχή, τεράστιες εκρήξεις στην επιφάνεια του που απελευθέρωσαν τιτάνιες ποσότητες ενέργειας οι οποίες βρίσκονταν αποθηκευμένες μέσα σε παραμορφωμένα μαγνητικά πεδία.  Τα ηλιακά εκείνα πυροτεχνήματα που το μέγεθός τους ξεπέρασε αρκετές φορές αυτό της Γης, συνοδεύτηκαν από μαζικές εκτοξεύσεις πελώριων νεφών από φορτισμένα σωματίδια που έφτασαν μέχρι τον πλανήτη μας με τη μορφή ηλιακού ανέμου και προκάλεσαν ισχυρότατες ενεργειακές καταιγίδες καθώς αλληλεπίδρασαν με τη μαγνητόσφαιρα του. Ραδιόφωνα υψηλής συχνότητας παρέλυσαν, επηρεαστήκαν δυσμενώς τα συστήματα πλοήγησης αεροπλάνων ενώ πολλά δορυφορικά κανάλια γέμισαν παράσιτα. Οι τροχιές κάποιων τεχνητών δορυφόρων παραμορφώθηκαν και το πλήρωμα του διεθνούς διαστημικού σταθμού ανέβαλε τους διαστημικούς περιπάτους του προκειμένου να μην εκτεθεί σ’ επικίνδυνες ποσότητες ραδιενεργούς ακτινοβολίας. Από την άλλη, οι κάτοικοι των χωρών που βρίσκονται κοντά στον αρκτικό κύκλο του πλανήτη μας απόλαυσαν ένα εντυπωσιακότατο βόρειο σέλας και κατέγραψαν παραμυθένιες εικόνες που ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα από το δίκτυο των σύγχρονων συστημάτων κοινωνικής δικτύωσης. Η ανθρωπότητα βρέθηκε για άλλη μια φορά αντιμέτωπη με το αδάμαστο  μεγαλείο του κοσμικού περιβάλλοντος.

Σήμερα πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η επίδραση των ηλιακών εκλάμψεων στον πλανήτη μας αγγίζει την ανθρωπότητα κατά τρόπους παράξενους και ότι μια τόσο έντονη ενεργειακή δραστηριότητα επιδρά βαθιά στα μυαλά και στα σώματά μας. Πιστεύουν δηλαδή ότι ο Ήλιος επηρεάζει την διανοητική και τη σωματική μας υγεία. Η δραστηριότητα του ήλιου καθώς αλληλεπιδρά με το μαγνητικό πεδίο του ήλιου, ενδέχεται να προκαλεί εκτεταμένες αλλαγές στην αντίληψη μας, στην συναισθηματική μας κατάσταση, στα συναισθήματά και στη συμπεριφορά μας. Αν και προς το παρόν η ιδέα ότι ηλιακές κηλίδες στην επιφάνεια του ήλιου και οι ηλιακές εκλάμψεις του μπορούν να επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία στη Γη δεν έχει ακόμα τεκμηριωθεί επιστημονικά, όταν γίνονται στατιστικές συγκρίσεις με βασικές παραμέτρους τις εισαγωγές σε νοσοκομεία, τη γενικότερη κατάσταση της υγείας ενός πληθυσμού και την Ηλιακή-Γεωμαγνητική δραστηριότητα, ανακαλύπτονται κάποιοι ασυνήθιστοι συσχετισμοί. Για παράδειγμα, ερευνητές στο Ινστιτούτο Προβλημάτων Βιομηχανικής Οικολογίας του Βορρά (The Institute of North Industrial Ecology Problems) που βρίσκεται στη Ρωσία, μελέτησαν τις ηλιακές επιδράσεις από το 1948 έως το 1997 και ανακάλυψαν ότι η γεωμαγνητική δραστηριότητα έδειξε τρεις φάσεις κορύφωσης κατά τη διάρκεια αυτού του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, από το Μάρτιο έως τον Μάιο, τον Ιούλιο, και τον Οκτώβριο αντίστοιχα. Κάθε τέτοια κορύφωση ταίριαζε με αυξημένα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης, διπολικής διαταραχής και αυτοκτονικών τάσεων που καταγράφηκαν στην πόλη Kirovsk.

Προς το παρόν δεν έχει βρεθεί κάποιος πειστικός βιολογικός σχηματισμός που να συνδέει αυτά τα δύο σύμφωνα με τα λεγόμενα του δόκτορα Neil Cherry, Πανεπιστημιακού Καθηγητή και συνεργάτη του τμήματος Περιβαλλοντολογικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Lincoln.Κατά τη γνώμη του ωστόσο, ενδέχεται η συχνότητα Schumann να είναι ο συγκεκριμένος βιοφυσικός σχηματισμός που συνδέει την Ηλιακή-Γεωμαγνητική δραστηριότητα με τις επιδράσεις που παρατηρούνται στην ανθρώπινη ψυχική κατάσταση και βιολογική υγεία. Η συχνότητα Schumann είναι μια ομάδα συχνοτήτων σε πολύ χαμηλή συχνότητα που αποτελούν τμήματα του φάσματος του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου της γης. Οι συχνότητες Schumann έχουν παγκόσμια εμβέλεια και αλλάζουν με βάση τις ηλεκτρικές εκκενώσεις της ατμόσφαιρας, για παράδειγμα τις αστραπές,  οι οποίες λαμβάνουν χώρα ανάμεσα στην επιφάνεια της Γης και την ιονόσφαιρα. Το παραπάνω σκεπτικό οδήγησε κάποιους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι οι ηλιακές καταιγίδες ενδεχομένως αποσυγχρονίζουν τους κιρκαδικούς ρυθμούς μας, δηλαδή το βιολογικό ρολόι μας που ρυθμίζει τον κύκλο του ύπνου και της εγρήγορσης. «Το σταθεροποιητικό σύστημα του κιρκαδικού ρυθμού εξαρτάται από περιβαλλοντικά ερεθίσματα προκειμένου να συγχρονίσει το βιολογικό ρολόι μας,» λέει ο ψυχίατρος  Kelly Posner, στο Πανεπιστήμιο Columbia. «Τα μαγνητικά πεδία μπορεί να είναι ένα απ’ αυτά τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα.» Ο αδένας της επίφυσης (pineal gland) που βρίσκεται στο κέντρο περίπου του μετώπου μας, εκεί όπου οι μυστικιστές της «Νέας Εποχής» τοποθετούν την ύπαρξη του λεγόμενου «Τρίτου Ματιού» έχει ανακαλυφθεί ότι επηρεάζεται από την ηλεκτρομαγνητική δραστηριότητα.. Τώρα πλέον υποψιαζόμαστε ότι η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα κάνει τον αδένα της επίφυσης να παράγει υπερβολική μελατονίνη, μια ουσία η οποία «ηρεμεί» τον εγκέφαλό μας και μας βοηθάει να αποκοιμηθούμε. Υπάρχουν μάλιστα ενδείξεις ότι ακόμα και κάποιοι όχι και τόσο μακρινοί πρόγονοί μας, τον χρησιμοποιούσαν ως εσωτερική πυξίδα, ως ανιχνευτή δηλαδή του γήινου μαγνητικού πεδίου, προκειμένου να προσανατολίζονται. Μάλιστα, κατά τη βιβλιογραφική έρευνα που έκανα προκειμένου να γράψω το συγκεκριμένο άρθρο, θυμήθηκα μια ενδιαφέρουσα παράγραφο που είχα διαβάσει στο μυθιστόρημα του σπουδαίου Έλληνα λογοτέχνη Στρατή Μυριβήλη, «Η Ζωή εν Τάφω» όπου περιγράφεται γλαφυρά η συμπεριφορά ενός κατοίκου των βαλκανικών δασών καθώς προσπαθούσε να προσανατολιστεί: Οσμιζόταν τον αέρα, ακριβώς όπως κάνουν πολλά μέλη των σημερινών φυλών του Αμαζονίου όταν επιχειρούν να βρουν το δρόμο τους μέσα στα πυκνά δάση της απέραντης ζούγκλας.

Σύμφωνα λοιπόν με την παραπάνω θεωρία, τα ψυχολογικά αποτελέσματα μιας μαζικής έκρηξης στην επιφάνεια του ήλιου, μπορεί να προκαλούν πονοκεφάλους, ταχυπαλμίες, αλλαγές στη διάθεση, και μια αίσθηση κακουχίας. Χαοτικές ή μπερδεμένες σκέψεις και άστατη συμπεριφορά επίσης αυξάνονται. Ωστόσο, ενδέχεται οι ηλιακές εκρήξεις να ασκούν και κάποιες άλλες, πιο μαζικές επιδράσεις στην ευάλωτη ανθρωπότητα:

Στις 29 Αυγούστου του 2008, κάποια άρθρα που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο προέβλεπαν ότι ένας κύκλος αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας που θα έφτανε στην κορύφωσή του το 2011-2012 θα προκαλούσε μεγάλες εκπομπές ηλιακής ακτινοβολίας που θα προκαλούσαν με τη σειρά τους κοινωνικές αναταραχές στη Γη. Αυτή η θεωρία αρχικά διατυπώθηκε από έναν Ακαδημαϊκό Σύμβουλό της Ρωσικής Ακαδημίας Μηχανικών Επιστημών (An Academic Adviser of the Russian Academy of Engineering Sciences) με το όνομα Yuri Zaitsev. Ο συγκεκριμένος ερευνητής ισχυρίστηκε ότι  «Οι επιστήμονες αναμένουν έναν νέο κύκλο ηλιακής δραστηριότητας…Ο κύκλος ξεκινάει με μια σειρά ισχυρών ηλιακών εκλάμψεων πράγμα που σημαίνει ότι μας περιμένει μια δύσκολη περίοδος.» Προέβλεψε δε ότι οι ισχυρότερες εκλάμψεις θα συμβούν στο τέλος του 2011 και στις αρχές του 2012. «Σε γενικές γραμμές, αυτός ο νέος κύκλος ηλιακής δραστηριότητας θα είναι κατά 30-50% πιο ισχυρός από τον προηγούμενο που προκάλεσε μια σειρά υπερ-κατακλυσμών.» «Η πρωτοφανής ένταση των ηλιακών εκλάμψεων των τελευταίων ετών και η ανώμαλη ανάπτυξη της ηλιακής δραστηριότητας καθώς και οι ελλιπείς πληροφορίες που έχουμε για τους μηχανισμούς που καθορίζουν τη δραστηριότητα του ήλιου μας απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή ως προς την επίδρασή τους στον πλανήτη μας,» πρόσθεσε. «Η ηλιακή δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει κοινωνικές αναταραχές, (πολέμους και επαναστάσεις) καθώς και θεολογικές, επιστημονικές και τεχνολογικές καινοτομίες. Η σχέση ανάμεσα στην ηλιακή δραστηριότητα και στις διάφορες δραστηριότητες στη Γη, έχουν γίνει ολοφάνερες αλλά ο ακριβής μηχανισμός που τις ελέγχει παραμένει μυστηριώδης.»

Σήμερα βέβαια που πλησιάζουμε στο τέλος του 2017 και η ανθρωπότητα συνεχίζει να βαδίζει σώα και αβλαβής προς κάποιο αμφίρροπο μέλλον, οι  δυσοίωνες προβλέψεις του Ρώσου επιστήμονα μοιάζουν πλέον λιγάκι γραφικές ενώ οι θεωρίες του φαίνεται να έχουν χάσει μεγάλο μέρος από τη λάμψη τους. Ωστόσο, σύμφωνα με τον καθηγητή Raymond Wheeler  του Πανεπιστημίου του Kansas και τον Ρώσο επιστήμονα Alexander Chizhevsky, οι ηλιακές καταιγίδες μπορούν όντως να προκαλέσουν συγκρούσεις πολέμους ακόμα και θανάτους σε πολλούς κατοίκους της Γης. Ο Wheeler επέκτεινε την εργασία του Chishevsky’s μελετώντας τα ποσοστά βίαιων περιστατικών κατά τη διάρκεια του 1913 και καταγράφοντας τα χρονικά διαστήματα ανάμεσα στους πολέμους που ξέσπασαν έκτοτε και τη σοβαρότητα αυτών. Τα σχετικά ευρήματα συσχετίστηκαν με τον 11χρονο χρονικό κύκλο που ακολουθούν οι ηλιακές κηλίδες. Τα αποτελέσματα της έρευνας του έδειξαν ότι όταν ο κύκλος της ηλιακής δραστηριότητας κορυφώνεται, υπάρχει μια αύξηση στην ανθρώπινη ανησυχία, στις εξεγέρσεις, στις επαναστάσεις και στις συγκρούσεις ανάμεσα στα έθνη. Καθώς τα μαγνητικά πεδία γίνονται πιο έντονα, οι αντιδράσεις προς αυτά μέσα στο ανθρώπινο μυαλό ποικίλουν από θανατηφόρες συναισθηματικές εκρήξεις έως φαινομενικά αναίτιες δολοφονικές εξάρσεις. Ο Wheeler βάσισε την έρευνα του σε όλη τη γνωστή ανθρώπινη ιστορία και ισχυρίστηκε μάλιστα ότι ανακάλυψε μια συσχετιστική μορφοδιάταξη χρονικής διάρκειας 2,500 ετών!

Νιώθετε λοιπόν κάπως περίεργα τώρα τελευταία; Μια ανεξήγητη αίσθηση ανησυχίας, ψυχοσωματικής εξάντλησης ή ευερεθιστότητας; Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε ή να κοιμηθείτε τα βράδια; Ίσως λοιπόν, εκτός από τα μύρια όσα προβλήματα της γκρίζας καθημερινότητας που μας ταλαιπωρούν, πίσω από αυτή την ψυχοσωματική ταλαιπωρία που περνάτε να κρύβεται κάτι άλλο. Ίσως, τα ενεργειακά απόνερα μιας πανίσχυρης ηλιακής έκλαμψης που εισέβαλε πρόσφατα στην ατμόσφαιρα της Γης να επηρεάζουν κατά τρόπους απόκρυφους ακόμα την ψυχοσωματική σας υπόσταση και να σας αποσταθεροποιούν. Εξάλλου, ποιος λογικός άνθρωπος θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη δύναμη του πανίσχυρου Ήλιου μας που μαζί με το φως του ενδέχεται να εκπέμπει παράξενα μηνύματα, ενδεχομένως λυτρωτικά, στους καταπιεσμένους κατοίκους μιας μικρής και εύθραυστης Γης;

Έρικ Σμυρναίος 18/09/17.

Πηγές:

1)http://www.redorbit.com/news/space/1536980/new_cycle_of_solar_activity_may_cause_social_unrest/#bl2pEYTvycsdYSvz.99

2)http://www.messagetoeagle.com/how-solar-flares-affect-human-health-our-mind-and-body/

3)https://futurism.com/the-sun-just-erupted-the-biggest-solar-flare-in-12-years-and-it-has-affected-earth/

ΣΤΗ ΣΕΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ ΠΑΡΑΠΕΡΑ

lunar

Ανέκαθεν η πελώρια και λαμπερή Σελήνη ασκούσε μια ιδιαίτερη επίδραση στα μυαλά των κατοίκων του πλανήτη μας. Κάποτε, αυτή η επιρροή γεννούσε παράδοξες διηγήσεις και διαδόσεις για βρικόλακες λυκάνθρωπους και άλλα αλλόκοτα και επικίνδυνα πλάσματα που κυκλοφορούσαν ανενόχλητα τις φεγγαρόλουστες βραδιές. Πολύ αργότερα ωστόσο, όταν ξεκίνησε η εκθετική τεχνολογική ανάπτυξη που προκάλεσε τη γέννηση της πυραυλικής επιστήμης, η σαγήνη της Σελήνης όχι μόνο δεν εξασθένισε αλλά αντίθετα απέκτησε μια επιπρόσθετη δυναμική: Τώρα το Φεγγάρι ήταν προσβάσιμο. Η ανθρωπότητα μπορούσε πλέον να στείλει ανθρώπους στην επιφάνεια του και ποιος ξέρει, ίσως κάποια μέρα λαμπερές πολιτείες ν’ απλώσουν τα πυκνοκατοικημένα  προάστιά τους στην άνυδρη επιφάνειά του. Το παραπάνω όνειρο φάνηκε να υλοποιείται το 1969, όταν οι ΗΠΑ κατάφεραν να στείλουν τους πρώτους αστροναύτες οι οποίοι έκαναν ένα μικρό βήμα πάνω στην Σεληνιακή επιφάνεια, το οποίο αντιστοιχούσε «σ’ ένα γιγάντιο βήμα για ολόκληρη την ανθρωπότητα.» Στη συνέχεια, όπως όλοι γνωρίζουμε, το μεγαλεπήβολο εκείνο όνειρο έχασε την ορμή του ενώ σήμερα, στο έτος 2017 μ.χ, η προοπτική μιας επανδρωμένης αποστολής και προσεδάφισης στην επιφάνεια της Σελήνης μοιάζει πιο μακρινή από ποτέ. Έτσι λοιπόν, η Αμερικανική αστερόεσσα που υψώνεται στη Θάλασσα της Γαλήνης έχει ασπρίσει πλέον κάτω απ’ την αμείλικτη επίθεση του αφιλτράριστου ηλιακού φωτός και περιβάλλεται από μια απόλυτη μοναξιά.

Ωστόσο, τώρα τελευταία, η παραπάνω αποκαρδιωτική εικόνα φαίνεται ότι έχει αρχίσει και αλλάζει. Αν πιστέψει κανείς στις πρόσφατες ανακοινώσεις της ΝΑΣΑ και πάρει στα σοβαρά τις βαρύγδουπες δηλώσεις του νυν προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αποφασισμένες να ξαναεμπλακούνε σε μια κούρσα διαστημικού ανταγωνισμού, αυτή τη φορά με αντίπαλο όχι την ανύπαρκτη πλέον ΕΣΣΔ αλλά την γοργά ανερχόμενη Κίνα. Ωστόσο, υπάρχουν κι άλλοι που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στην εκκολαπτόμενη αυτή φρενίτιδα. Για παράδειγμα, την βδομάδα που μας πέρασε, ο εκπρόσωπος μιας Ρωσικής Εταιρίας διαστημικών εφαρμογών ισχυρίστηκε ότι η εταιρία του είναι σε θέση να αναπτύξει ένα λειτουργικό σύστημα εκμετάλλευσης των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Σελήνης και μεταφοράς στην επιφάνειά της επικίνδυνων βιομηχανικών δραστηριοτήτων που καθιστούν επικίνδυνη την συνέχιση της ζωής επάνω στη Γη. Ο Nikolai Sevastianov, εκπρόσωπος της εταιρίας RKK Energia, μιας εταιρίας κατασκευής διαστημικών σκαφών που έχει συνεισφέρει καίρια στις Ρωσικές διαστημικές επιτυχίες, δήλωσε ότι οι ρουκέτες της εταιρίας του είναι αρκετά ισχυρές ώστε να ξεκινήσουν την βιομηχανοποίηση της Σελήνης. Αν μας λέει την αλήθεια, για ποιο λόγο οι παραπάνω δηλώσεις του αντιμετώπισαν τόσο μεγάλο σκεπτικισμό και μια φτωχά συγκαλυμμένη θυμηδία;

Στο κάτω-κάτω κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει το γεγονός ότι η Ρωσία έχει να επιδείξει μια σειρά πολύ αξιόλογων επιτευγμάτων ως προς την κατάκτηση του διαστήματος ενώ διαθέτει και σχετική τεχνογνωσία πολύ υψηλού επιπέδου. Την εποχή που έπαιζε το ρόλο του κέντρου της εξουσίας των Ηνωμένων Σοβιετικών Δημοκρατιών, η Ρωσία εκτόξευσε τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο, τον γνωστό Sputnik το 1957. Στη  συνέχεια, το 1961, ο Yuri Gagarin, έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα. Ένας ακόμα θρίαμβος σημειώθηκε το 1968 όταν οι Ρώσοι έστειλαν ένα διαστημόπλοιο σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη το οποίο μετάφερε ζωντανούς οργανισμούς που επέστρεψαν στη Γη σώοι και αβλαβείς. Ένα μη επανδρωμένο σοβιετικό σκάφος κατάφερε να προσσεληνωθεί πριν φτάσουν εκεί οι Αμερικάνοι. Ακόμα και μετά την επιτυχημένη προσσελήνωση του Neil Armstrong, η Ρωσία απέδειξε την ανωτερότητα της ως προς την κατάκτηση του διαστήματος επανδρώνοντας διαστημικούς σταθμούς σε τροχιά γύρω από τη Γη για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ακόμα και σήμερα ο Ρωσικός πύραυλος Soyuz χρησιμοποιείται για την εκτόξευση δορυφόρων ενώ έχει προγραμματιστεί να χρησιμοποιηθεί και ως μεταφορικό μέσο για τη διάσωση αστροναυτών σε περίπτωση σοβαρού ατυχήματος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Ένας από τους λόγους που οι δηλώσεις του Nikolai Sevastianov δεν είχαν την αναμενόμενη απήχηση, είναι καθαρά διπλωματικός και σχετίζεται με σχετικές διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου: Το 1967 στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, υπογράφτηκε μια διεθνή συνθήκη που απαγορεύει την έναρξη κάθε είδους βλαβερής ανθρώπινης παρέμβασης στον γήινο δορυφόρο και απαιτεί διεθνή διαιτησία προτού αναπτυχθεί οποιαδήποτε ανθρωπογενή δραστηριότητα που θα διατάρασσε την ειρηνική εξερεύνηση του διαστήματος. Ένα δεύτερο πιο πρακτικό πρόβλημα που ο Ο Nikolai Sevastianov δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη του είναι ότι μέχρι αυτή τη στιγμή, μια προσσελήνωση είναι ένα πανάκριβο εγχείρημα το κόστος του οποίου υπερβαίνει τον προϋπολογισμό οποιουδήποτε κράτους εκτός των ΗΠΑ, πόσο μάλλον κάποιας φιλόδοξης εταιρίας, έστω και αν αυτή είναι πολυεθνική. Αν και οι  Ρωσικές ρουκέτες είναι απόλυτα ικανές να στείλουν ένα όχημα σε τροχιά γύρω από τη σελήνη, όπως έγινε πριν από 40 χρόνια, μια προσσελήνωση απαιτεί πολύ μεγαλύτερα ποσά χρημάτων απ’ αυτά που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή. Τέλος, οι προτάσεις που διατύπωσε σχετικά με την προσεχή βιομηχανοποίηση του φεγγαριού χαρακτηρίζονται από μια έντονη έλλειψη κάθε είδους συγκεκριμένων λεπτομερειών για το πώς θα πραγματοποιήσει τον τεχνολογικό εκείνο άθλο. Φαίνεται λοιπόν ότι οι ισχυρισμοί του κου Sevastianov αποτελούν πιο πολύ επικοινωνιακά τεχνάσματα, κάποιο είδος στρατηγικής που αποσκοπεί στην προσέλκυση κεφαλαίων υπέρ της εταιρίας του και όχι  εποικοδομητικές προτάσεις για την επιστροφή του ανθρώπου στο Φεγγάρι.

Στην πραγματικότητα, η πιο ρεαλιστική ελπίδα που υπάρχει σήμερα ως προς την ανάπτυξη των διαστημικών επενδύσεων, προέρχεται από τον διαστημικό τουρισμό. Στις 7 Απριλίου του 2017 ο πέμπτος διαστημικός τουρίστας απογειώθηκε σε τροχιά με έναν ρώσικο πύραυλο Soyuz. Ο Charles Simonyi, ένας Αμερικανός δισεκατομμυριούχος που αναπτύσσει προγράμματα λογισμικού, πλήρωσε 25 εκατομμύρια δολάρια για μια δεκαήμερη παραμονή στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ο επόμενος προορισμός για τους σύγχρονους Κροίσους φαίνεται να είναι η Σελήνη. Η ταξιδιωτική εταιρία Space Adventures που οργάνωσε τις πέντε πρώτες εκείνες διαστημικές διακοπές, ήδη προσφέρει δύο εισιτήρια για ένα ταξίδι γύρω από τη Σελήνη με κόστος εκατό εκατομμύρια δολαρίων έκαστο. Μάλιστα, η απογείωση θα γίνει μ’ έναν πύραυλο Soyuz. Δυστυχώς όμως, τα καινούργια σχέδια για την ανάπτυξη ακόμα ισχυρότερων πυραύλων που έχουν καθηλωθεί στο στάδιο του σχεδιασμού εδώ και πολλά χρόνια, δεν έχουν ως στόχο τους μια προσσελήνωση. Ωστόσο, θα μπορούσαν ίσως να τροποποιηθούν για αυτό το σκοπό και μάλλον αυτός είναι  και ο λόγος που ο Sevastianov κάνει τέτοιους ισχυρισμούς, δηλαδή ότι η εταιρία του μπορεί να βιομηχανοποιήσει το φεγγάρι.

Είναι λοιπόν τόσο δύσκολη, ίσως και ανέφικτη η δημιουργία μιας μόνιμης και λειτουργική αποικία στην επιφάνεια της Σελήνης;  Για πόσες δεκαετίες ακόμα το όνειρο της κατάκτησης του διαστήματος θα βρίσκεται εγκλωβισμένο στη σφαίρα της θεωρίας; Σε μια εποχή όπου η παγκόσμια ρύπανση του περιβάλλοντος και η εξάντληση των φυσικών πόρων της Γης οικοδομούν ένα εφιαλτικό μέλλον για το ανθρώπινο είδος, τι εναλλακτικές διαγράφονται μπροστά μας;

Εξαρτάται. Σίγουρα η παραδοσιακή εικόνα των αστροναυτών που προσσεληνώνονται με μια σεληνάκατο μεταφέροντας μαζί τους τα εργαλεία και τα εφόδια που θα τους βοηθήσουν να οικοδομήσουν ένα μόνιμο καταφύγιο πάνω ή κάτω από την επιφάνεια της Σελήνης, δεν είναι ρεαλιστική. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιες άλλες προτάσεις που είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσες.

Κάποιοι επιστήμονες της NASA έχουν σκιαγραφήσει το ακόλουθο αισιόδοξο σενάριο: Θεωρούν ότι η ανθρωπότητα θα μπορούσε να δημιουργήσει μια μόνιμη εγκατάσταση στο φεγγάρι χρησιμοποιώντας την τεχνολογία της ρομποτικής και των γοργά αναπτυσσόμενων εφαρμογών της τρισδιάστατης εκτύπωσης η οποία επιτρέπει πλέον σε ένα μηχάνημα να κατασκευάσει ένα ακριβές αντίγραφο του εαυτού του. Η όλη προσπάθεια θα μπορούσε να ξεκινήσει μ’ ένα πολύ μικρό τροχοφόρο όχημα με ρομποτικά χέρια το οποίο θα έχτιζε πολύ σκληρά τούβλα από υαλοποιημένη σεληνιακή σκόνη. Τα χέρια του ρομπότ θα ελέγχονταν από τη Γη με τηλεκατευθυνόμενη τεχνολογία παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιείται στις μέρες μας για τον χειρισμό των drones και στον τομέα της τηλεϊατρικής όπου γιατροί εκτελούν περίπλοκες εγχειρήσεις σε ασθενείς εξ’ αποστάσεως. Στη συνέχεια, μέσω της αυτό-αναπαραγωγής του πρώτου εκείνου μηχανήματος, δηλαδή, της κατασκευής επιπρόσθετων ειδών ρομπότ και της οικοδόμησης μεγάλων βιομηχανικών εγκαταστάσεων, ένα εκτεταμένο και εντελώς αυτοματοποιημένο σύστημα παραγωγής θα μπορούσε να βιομηχανοποιήσει όχι μόνο τη Σελήνη αλλά και το διάστημα. Είναι πλέον εφικτή η εκκίνηση μιας αυτό-συντηρούμενης, αυτό-αναπτυσσόμενης βιομηχανίας με σχετικά χαμηλό κόστος και τεράστια περιθώρια κέρδους. Σχετικές προσομοιώσεις υποδεικνύουν ότι  ένα τέτοιο εγχείρημα θα μπορούσε να ξεκινήσει στην επιφάνεια της Σελήνης με το πολύ 12 τόνους υλικού που θα προσσεληνωθούν κατά τη διάρκεια μιας χρονικής περιόδου δυο δεκαετιών. Αυτός ο εξοπλισμός αρχικά θα τηλεκατευθύνεται από τη Γη ενώ μετά θα περάσει στο στάδιο της πλήρους αυτονομίας έτσι ώστε η βιομηχανική δραστηριότητα που θα προκύψει να έχει τη δυνατότητα να επεκταθεί στην ζώνη των αστεροειδών και ακόμα παραπέρα. Με τη σημερινή τεχνολογία, ήδη μπορούμε να κατασκευάσουμε ένα αυτό-αναπαραγόμενο σύστημα που θα αντιγράφει ή και θα βελτιώνει τον εαυτό του και το οποίο θα αναπτύξει ένα αυτοσυντηρούμενο λειτουργικό σύστημα αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον του. Έτσι και ξεκινήσει, η όλη δραστηριότητα μπορεί να αναπτυχθεί εκθετικά εξαιτίας της αφθονίας χώρου ενέργειας και πρώτων υλών που υπάρχουν στο διάστημα και μάλιστα μέσα σε λίγες δεκαετίες και με χωρίς καμία επιπρόσθετη επένδυση σε πρώτες ύλες ή μηχανήματα. Το συγκεκριμένο σύστημα μπορεί να αποκτήσει εκατομμύρια φορές μεγαλύτερο βιομηχανικό δυναμικό απ’ όλες τις χώρες της Γης μαζί.   Μπορούμε λοιπόν να φανταστούμε ένα σεληνιακό τοπίο όπου χιλιάδες αν όχι εκατομμύρια ρομπότ θα σχηματίζουν αχανείς γραμμές παραγωγής κατά μήκος των οποίων θα κατασκευάζονται καινούργια ρομπότ που θα ασχολούνται με την εξόρυξη μετάλλων και άλλων πρώτων υλών, θα τα στέλνουν στη Γη, ενδεχομένως με τη χρήση μαγνητικών επιταχυντών ενώ κάποιες από εκείνες τις πρώτες ύλες θα δεσμεύονται για την κατασκευή ακόμα περισσότερων ρομπότ και βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Αν μια τέτοια τεχνολογία περάσει στο στάδιο της πρακτικής εφαρμογής, η κατάκτηση του διαστήματος και η εξάπλωση του ανθρώπινου είδους σε άλλους πλανήτες, θα αποκτήσει μια δυναμική που αυτή τη στιγμή είναι πολύ δύσκολο να φανταστούμε. Το σίγουρο είναι ότι η καλπάζουσα ανάπτυξη της τεχνολογίας και οι καινούργιες προοπτικές που μας προσφέρει θα αλλάξουν εντελώς την ανθρώπινη κατάσταση. Αν όλα πάνε καλά, ίσως να ξημερώσει κάποια μέρα όπου τα σημερινά παγκόσμια προβλήματα των οικονομικών ανισοτήτων, της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, του υπερπληθυσμού και της εξάντλησης των φυσικών πόρων του πλανήτη μας θα μοιάζουν με τους μακρινούς εφιάλτες ενός σκοτεινού παρελθόντος και θα προκαλούν τη συμπάθεια συμπονετικών ιστορικών που θα μας θυμούνται με τα ίδια συγκαταβατικά συναισθήματα που νιώθουμε και εμείς όταν αναλογιζόμαστε τη ζωή των μακρινών προγόνων μας, την εποχή που ζούσαν σε σπηλιές.

Έρικ Σμυρναίος

08/09/2017

 

Πηγές:

 

ΜΕ ΤΟ ΠΑΓΕΡΟ ΑΓΓΙΓΜΑ ΕΝΟΣ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΜΟΡΦΕΑ

suspended-animation-featured

Τα ανθρώπινα σώματα δεν είναι φτιαγμένα για το διάστημα. Απαιτούν ιδιαίτερα μεγάλη φροντίδα προκειμένου να επιβιώσουν κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στ’ άστρα. Χρειάζονται σταθερή παροχή νερού, τροφής και οξυγόνου. Επίσης, χρειάζονται ζεστασιά, κάτι που δεν υπάρχει στο κοσμικό κενό όπου η θερμοκρασία πέφτει κοντά στο απόλυτο μηδέν. Αλλά ακόμα και αν κάποιος αδιανόητα σκληροτράχηλος αστροναύτης κατάφερνε να επιβιώσει στο παγερό κενό χωρίς βοήθεια, κατά πάσα πιθανότητα θα τρελαινόταν από ανία καθώς και από την έλλειψη ζωτικού χώρου. Το 2013 οι συμμετέχοντες σε μια 17μηνη προσομοίωση διαστημικού ταξιδιού των Ρωσικών διαστημικών υπηρεσιών, έπαθαν κατάθλιψη και γίνανε ληθαργικοί εξαιτίας του πολύ στενού χώρου μέσα στον οποίο υποχρεώθηκαν να συνυπάρξουν κατά τη διάρκεια εκείνου του μεγάλου χρονικού διαστήματος. Βίωσαν πολύ έντονα την έλλειψη της απομόνωσης τους από τους άλλους και συχνά παραμελούσαν να εκτελέσουν δραστηριότητες που ήταν κρίσιμες για την υγεία και για την επιβίωσή τους, όπως για παράδειγμα κάποιες στοιχειώδεις γυμναστικές ασκήσεις και κάποιες εργασίες συντήρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού για τον οποίο ήταν υπεύθυνοι.

Οι παραπάνω περιορισμοί αποτελούν έναν ιδιαίτερα ανασχετικό παράγοντα στην ανάπτυξη των σύγχρονων διαστημικών προγραμμάτων γιατί η εξασφάλιση της ζωής και της ψυχοσωματικής υγείας των αστροναυτών είναι ένα πρόβλημα που έχει δύο παραμέτρους: Το απαιτούμενο φορτίο που θα πρέπει να φέρει ένα επανδρωμένο διαστημόπλοιο και το βάρος αυτού. Η τροφή, το οξυγόνο, το νερό και τα μηχανικά συστήματα διατήρησης ζωής των επιβατών ενός διαστημικού οχήματος έχουν μεγάλο βάρος ενώ το καύσιμο με το οποίο θα τεθούν όλα αυτά σε τροχιά γύρω από τη Γη είναι πολύ ακριβό. Όμως, όσο μεγαλύτερο είναι το βάρος που πρέπει να ανέβει σε τροχιά, τόσο περισσότερο καύσιμο χρειάζεται.

Με τα σημερινά μέσα διαστημικής προώθησης, τα ταξίδια σε άλλους πλανήτες διαρκούν για μήνες.  Ένα ταξίδι μέχρι τον πλανήτη Άρη για παράδειγμα, με τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις διαρκεί από έξι έως εννέα μήνες πράγμα που καθιστά το όλο εγχείρημα όχι μόνο πολύ δύσκολο αλλά και απαγορευτικά ακριβό.

Ωστόσο μια αμερικανική εταιρία αεροδιαστημικών εφαρμογών, η SpaceWorks Enterprises που χρηματοδοτείται από την NASA, ήδη από το 2013, εξερευνάει μια καινούργια μέθοδο προκειμένου να ξεπεραστούν όλα τα παραπάνω προβλήματα.  Ούτε λίγο ούτε πολύ, προτείνει μια ριζοσπαστική προσέγγιση του όλου ζητήματος που εκ πρώτης όψεως μοιάζει να έχει δραπετεύσει από το σενάριο κάποιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας: Την τοποθέτηση του πληρώματος σε κατάσταση τεχνητού λήθαργου ή αλλιώς σε πολύμηνη χειμέρια νάρκη και την ανάνηψή του κατά το τέλος του πολύμηνου ταξιδιού στον Κόκκινο Πλανήτη!

Ακούγεται εντελώς τραβηγμένο αλλά στην πραγματικότητα, η τοποθέτηση ανθρώπων σε τεχνητό λήθαργο μέσω της μείωσης της θερμοκρασίας του σώματός τους, δεν είναι κάτι καινούργιο στον κόσμο της ιατρικής. Ο Ιπποκράτης για παράδειγμα, τοποθετούσε χιόνι και πάγο πάνω στα τραύματα στρατιωτών προκειμένου να καθυστερήσει την αιμορραγία τους μέχρι τη μεταφορά τους σε κάποιο χειρουργικό τραπέζι. Στην εποχή μας χρησιμοποιείται αντίστοιχα η λεγόμενη «θεραπευτική υποθερμία» για την αντιμετώπιση περιστατικών καρδιακής ανακοπής, βαριών κρανίο-εγκεφαλικών κακώσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων κατά τρόπο τέτοιο ώστε ο μεταβολισμός των ασθενών να μειώνεται μέχρι την μεταφορά τους σε ασφαλή ιατρικά περιβάλλοντα όπου υπάρχει άμεση πρόσβαση σε ιατρικό εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Στα περισσότερα ιατρικά περιστατικά, οι γιατροί εφαρμόζουν την θεραπευτική υποθερμία για μερικά λεπτά ή το πολύ ώρες.

Η SpaceWorks Enterprises θεωρεί ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει την θεραπευτική υποθερμία ως μέσο για να βάζει τους ανθρώπους σε μια μακροχρόνια κατάσταση χειμερίας νάρκης. Η χειμέρια νάρκη είναι ένας είδος λήθαργου που προκαλείται από την πτώση της θερμοκρασίας του σώματος. Σε αντίθεση με την μέθοδο της κρυονικής, το σώμα δεν παγώνει. Ωστόσο, μια πτώση της θερμοκρασίας του κατά 10 βαθμούς φαρενάιτ μειώνει τον μεταβολισμό του κατά 50 με 70 τις εκατό. Το ψύχος μειώνει τη λειτουργία όλων των εσωτερικών οργάνων, την κυτταρική δραστηριότητα, τη συχνότητα του καρδιακού παλμού και την ταχύτητα της λειτουργίας των μεταβολικών συστημάτων

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της παραπάνω εταιρίας, αν το πλήρωμα μπορούσε να πέσει σε μακροχρόνιο ύπνο, το πρόβλημα της επιβίωσής του θα γινόταν πολύ πιο εύκολο ως προς την επίλυσή του. Η ποσότητα της τροφής και του νερού που θα χρειαστεί για να παραμείνει ζωντανό και υγιές θα μειωθεί δραματικά, το ίδιο και οι ενεργειακές ανάγκες για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του εσωτερικού του διαστημοπλοίου σε ανεκτά για τον άνθρωπο επίπεδα.  Επίσης, οι κοιμισμένοι αστροναύτες που θα κρατούνται ακινητοποιημένοι σε ειδικές κάψουλες νάρκης, δεν θα χρειάζονται μεγάλους χώρους διαβίωσης με τεχνητή βαρύτητα. Όσον αφορά δε το πρόβλημα της κοσμικής ακτινοβολίας, που είναι μια κύρια πηγή ανησυχίας για τα διαστημικά ταξίδια, ασπίδες προστασίας θα παρέχονται μόνο για τις κάψουλες αντί για  ολόκληρο το σκάφος γλυτώνοντας έτσι πολύ μεγάλο βάρος και ποσότητα καυσίμων. Επίσης, οι αναίσθητοι αστροναύτες δεν θα χρειάζεται να ανησυχούν για την προστασία της ψυχικής τους ισορροπίας κατά τη διάρκεια ενός πολυήμερου διαστημικού ταξιδιού. Η συνολική απαιτούμενη μάζα προμηθειών για ένα ταξίδι στον Άρη για παράδειγμα, θα μειωθεί από 400 σε 220 τόνους.

Η SpaceWorks Enterprises πιστεύει λοιπόν ότι η διαδικασία της θεραπευτικής υποθερμίας είναι το κλειδί για να στείλουμε αστροναύτες σε άλλους κόσμους. Η πιο μέθοδος που προτείνει είναι το λεγόμενο σύστημα ρινικής ψύξης που ψεκάζει μ’ έναν ψυκτικό παράγοντα τη βάση του εγκεφάλου μέσω της μύτης κάτι που κατεβάζει σταδιακά τη θερμοκρασία ολόκληρου του σώματος κατά ένα βαθμό φαρενάιτ ανά ώρα. Όταν μειωθεί η θερμοκρασία κατά δέκα βαθμούς, τότε το σώμα θα είναι έτοιμο να μπει σε κατάσταση λήθαργου για το ταξίδι στον Άρη. Επομένως για να μπουν σε στάση, οι αστροναύτες θα έχουν ένα σωλήνα μέσα στη μύτη τους που θα διοχετεύει σταδιακά αυτό το ψυχρό υγρό. Αυτή η λύση, αν και λιγότερο ευχάριστη και άνετη από π.χ ψυχρά επιθέματα είναι προτιμότερη γιατί έτσι αποφεύγεται κάθε βλάβη στους ιστούς του σώματος. Σε κατάσταση λήθαργου, οι αστροναύτες θα μπορούν να μεταφέρονται στο διάστημα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ένα κεντρικά τοποθετημένο μονόχειρο  ρομπότ που θα κινείται πάνω από τους αναισθητοποιημένους ταξιδιώτες θα φροντίζει ώστε τα σώματά τους να λαμβάνουν τη φροντίδα που χρειάζονται. Θα  τους χορηγεί ενδοφλέβια νερό και θρεπτικά συστατικά,  αμινοξέα, λιπίδια, βιταμίνες και δεξτρόζη που θα τους κρατάνε ζωντανούς καθώς και ηρεμιστικά που θα τους αποτρέπουν από το να κινούνται ασυναίσθητα. Επίσης το παραπάνω ρομπότ θα τους κάνει σε τακτά χρονικά διαστήματα ήπια ηλεκτροσόκ που θα αποτρέπουν την έλευση της μυϊκής ατροφίας. Κατά την άφιξη του,  το πλήρωμα θα ξανά- ξυπνάει είτε με τα διακοπή της χορήγησης του ψυχρού παράγοντα ή με τη χρήση θερμών επιθεμάτων που θα επιταχύνουν την όλη διαδικασία. Ένα από τα σενάρια που εξετάζει η SpaceWorks Enterprises, είναι η παραμονή κάθε μέλους του πληρώματος σε πλήρη στάση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή η οργάνωση ενός συστήματος βαρδιών όπου ένα μέλος θα παραμένει ξύπνιο για 2 με 3 μέρες για να ελέγχει ότι όλα πάνε καλά και μετά θα μπαίνει σε στάση για 14 μέρες μέχρι να ξανάρθει η σειρά του.

Ως προς την εκτέλεση το  όλου εγχειρήματος, η εταιρία έχει επινοήσει ένα σύστημα τριών σταδίων. Το πρώτο βήμα έχει να κάνει με την αναισθητοποίηση του επιβάτη και τη χρήση ενός νευρο-μυικού αναστολέα που θα αποτρέπει κάθε είδους κινήσεις. Το δεύτερο στάδιο αφορά τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος κατά 10 βαθμούς φαρενάιτ περιορίζοντας έτσι την κυτταρική λειτουργία  και το μεταβολικό ρυθμό κατά 50 με 70 τις εκατό. Τέλος, μόλις βρεθεί σε κατάσταση λήθαργου, το σώμα του αστροναύτη θα συνδέεται με έναν ενδοφλέβιο παροχέα που θα το τροφοδοτεί με όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για να παραμείνει ζωντανό.

Παρά το γεγονός ότι θα παραμένουν αναίσθητοι για πολλές μέρες, οι αστροναύτες δεν θα ξυπνάνε ανανεωμένοι. Κατά πάσα πιθανότητα κατά τη διάρκεια της νάρκης τους, θα περνάνε μέσα από κύκλους στοιχειώδους εγρήγορσης και βαθιού ύπνου δίχως όνειρα.  Όταν ξυπνάνε κατά πάσα πιθανότητα θα βρίσκονται σε μια ψυχοσωματική κατάσταση παρόμοια με αυτή που βιώνει ένας άνθρωπος όταν έχει υποστεί παρατεταμένη έλλειψη ύπνου και θα χρειάζονται μια μικρή περίοδο κανονικής ξεκούρασης προκειμένου να συνέλθουν εντελώς. Η όλη εμπειρία θα είναι σαν να αναισθητοποιείται κανείς λίγο πριν τοποθετηθεί στο χειρουργικό τραπέζι.

Μέχρι σήμερα, με την παραπάνω μέθοδο η SpaceWorks έχει καταφέρει να κρατήσει έναν άνθρωπο σε στάση για μια βδομάδα, ένα κατόρθωμα που μοιάζει πολύ εντυπωσιακό. Ωστόσο, πρέπει να γίνει μεγάλη πρόοδος προτού η σχετική τεχνολογία να είναι εφαρμόσιμη για πολύ μεγαλύτερες χρονικές περιόδους. Επίσης, η εταιρία θα πρέπει να βρει λύσεις και για πολλά άλλα εμπόδια όπως είναι για παράδειγμα ο κίνδυνος της πνευμονίας που θα απειλεί τους ναρκωμένους αστροναύτες, το ενδεχόμενο της μυϊκής ατροφίας καθώς και της απώλειας οστικής μάζας καθώς και η επίδραση που θα έχει μια τέτοια ασυνήθιστη κατάσταση στη λειτουργία των εσωτερικών οργάνων του αστροναύτη, κάτι που παραμένει εντελώς άγνωστο μέχρι σήμερα. Το σίγουρο είναι ότι οι μελλοντικοί αστροναύτες θα χρειαστούν κάποιο είδος ιατρικής θεραπείας προκειμένου να αποφύγουν την απώλεια μυϊκής μάζας κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Από την άλλη, ζώα όπως οι μαύρες αρκούδες παρουσιάζουν πολύ μικρή απώλεια μυϊκής μάζας κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας χειμερίας νάρκης τους πράγμα που σημαίνει ότι περαιτέρω ιατρική έρευνα θα μπορούσε να οδηγήσει σε ριζοσπαστικές προόδους ως προς αυτό το ζήτημα.

Αν και η όλη ιδέα μοιάζει με παρατραβηγμένη επιστημονική φαντασία, αυτές οι τεχνικές «κρυοστάσης» θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικότητα σε τρεις δεκαετίες από σήμερα. Μπορούμε να φανταστούμε λοιπόν τους αστροναύτες του μέλλοντος να πέφτουν για ύπνο μέσα σε ειδικούς θαλάμους-κάψουλες πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους και να ξυπνάνε όταν το διαστημόπλοιό τους θα βρίσκεται ήδη σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη του προορισμού τους. Ο χρόνος για αυτούς θα έχει αναδιπλωθεί.  Το ταξίδι τους θα είναι ανώδυνο, θα το έχει καταπιεί ένας μακρύς ύπνος που θα μοιάζει βαρύς και άδειος από όνειρα και όταν επιστρέφουν στον κόσμο της εγρήγορσης θα νιώθουν σαν να έχουν εγκαταλείψει το μητρικό τους πλανήτη μόλις χτες, ενώ στην πραγματικότητα θα ταξιδεύουν για μήνες, κλεισμένοι μέσα στην παγερή αγκαλιά ενός τεχνητού Μορφέα.

Έρικ Σμυρναίος

26/07/17

 

 

 

.

https://www.digitaltrends.com/cool-tech/nasa-funding-research-deep-sleep-transporting-astronauts-mars/https://www.universetoday.com/115265/nasa-investigating-deep-space-hibernation-technology/http://www.ibtimes.co.in/first-manned-mars-mission-might-observe-cryostasis-astronomers-by-2030s-719934

Ο Έρικ Σμυρναίος είναι κατά το ήμισυ Έλληνας και κατά το ήμισυ Φιλανδός, και γεννήθηκε στην Αγγλία το 1970, όπου και σπούδασε Νομικά. Από το 1993 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα όπου, στον ελεύθερο χρόνο του, αρέσκεται να γράφει διηγήματα και μυθιστορήματα που κινούνται στο χώρο του φανταστικού. Παρά το ότι η μητρική του γλώσσα δεν είναι τα ελληνικά, τα έργα του είναι γραμμένα σε αυτή τη γλώσσα, την οποία ο ίδιος θεωρεί “την τελειοτέρα όλων των γλωσσών”. Κατά τα άλλα, του αρέσει ο κινηματογράφος φαντασίας, με ιδιαίτερη προτίμηση στο είδος του μεταφυσικού θρίλερ και της επιστημονικής φαντασίας, το διάβασμα, οι πεζοπορίες στα συναρπαστικά ελληνικά βουνά και η εξερεύνηση μυστηριακών τόπων, κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Φιλοδοξεί μια μέρα να πατήσει το πόδι του στον πλανήτη Άρη, αν κι έχει αποδεχτεί πλέον το γεγονός ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι μάλλον απίθανο. Τα τέσσερα βιβλία του Συγγραφέα : α) Η Κυρά Της Πόλης β) Δεσμοί Αίματος γ) Η Εκδίκηση της Κασσάνδρας.δ ) Κθούλου Φτού-νγκ

ΤΑ ΚΑΘΕΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

elevator3

Όταν καλούμαστε να φανταστούμε τα διαστημικά ταξίδια του μέλλοντος, φέρνουμε στο μυαλό μας τεράστιους πυραύλους που χωράνε εκατοντάδες επιβάτες, όσους περίπου μεταφέρουν τα σύγχρονα επιβατικά αεροπλάνα. Οραματιζόμαστε πανίσχυρους πυραυλοκινητήρες που βρυχώνται εκκωφαντικά σαν γιγαντιαίοι καταρράκτες και εκτινάσσουν πελώριες φλόγες και καυτά αέρια. Τα εντυπωσιακά εκείνα διαστημόπλοια υψώνονται προς τον ουρανό, αργά στην αρχή, όλο και πιο γρήγορα στη συνέχεια, έως ότου αποκτούν την λεγόμενη ταχύτητα διαφυγής που τους επιτρέπει να ξεφύγουν από το βαρυτικό πεδίο της Γης.

Κάποιοι επιστήμονες ωστόσο, ανάμεσά τους και ταλαντούχοι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, προτείνουν έναν εναλλακτικό τρόπο απόδρασης από την καθηλωτική αγκαλιά του πλανήτη μας. Υποστηρίζουν την οικοδόμηση κατασκευών που όταν ολοκληρωθούν, θα καταστήσουν την ανάπτυξη πελώριων και περίπλοκων πυραυλοκινητήρων και την κατασκευή διαστημοπλοίων που καταναλώνουν δεκάδες τόνους εύφλεκτων καυσίμων και απειλούνται από τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν την ώρα της απογείωσής τους, περιττή και παρωχημένη.  Επισημαίνουν τους περιορισμούς που έχουν ήδη αρχίσει να απειλούν τη συνέχιση της προσπάθειας του ανθρώπου να κατακτήσει τα νέα σύνορα του διαστήματος και που οφείλονται στα μειονεκτήματα που παρουσιάζει η χρήση των χημικών πυραυλοκινητήρων για την αποστολή μεγάλων φορτίων σε τροχιά γύρω από τη Γη. Αντίθετα, ο μηχανισμός που προτείνουν, θα επιτρέπει στους αστροναύτες του μέλλοντος να εγκαταλείπουν τη Γη απλά και μόνο με το πάτημα ενός κουμπιού. 

«Οι πηγές του Παραδείσου» είναι ένα μυθιστόρημα που έγραψε ο φημισμένος Βρετανός συγγραφέας  Arthur C. Clarke, το 1978.  Διαδραματίζεται στον 22ο αιώνα και περιγράφει την κατασκευή ενός διαστημικού ανελκυστήρα. Αυτός ο «τροχιακός πύργος» είναι μια κάθετη κατασκευή με τεράστιο ύψος που ξεκινάει από το έδαφος και συνδέεται μ’ έναν δορυφόρο ο οποίος βρίσκεται σε σταθερή, δηλαδή σε γεωστατική τροχιά, πάνω από τη Γη, σε ύψος περίπου 36,000 χιλιομέτρων.  Σας φαίνεται εξωφρενική ως σύλληψη; Κι όμως, μια τέτοια κατασκευή είναι απόλυτα ρεαλιστική και σύμφωνη με τους φυσικούς νόμους που διέπουν τη λειτουργία του σύμπαντος και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά φορτίων σε τροχιά χωρίς την πολυέξοδη χρήση ρουκετών. Μάλιστα, το συγκεκριμένο μυθιστόρημα κέρδισε τα βραβεία Hugo και Nebula ως το καλύτερο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας εκείνης της χρονιάς.

elevator

Η παραπάνω σύλληψη απέκτησε μια καινούργια δυναμική το έτος που διανύουμε καθώς περιγράφεται εκ νέου σε μια έκθεση της Διεθνούς Ακαδημίας Αστροναυτικής (International Academy of AstronauticsI.A.A.)  Η κατασκευή που οραματίζονται οι επιστήμονες που συνέταξαν την παραπάνω έκθεση, θα μπορούσε να μεταφέρει φορτία μέγιστου βάρους είκοσι τόνων μέρα παρά μέρα. Το προτεινόμενο σχέδιο είναι πολύ απλό: Μια θαλάσσια πλατφόρμα ή ένα τεράστιο πλοίο, θα συγκρατεί τον ανελκυστήρα στη Γη ενώ ένα αντίβαρο θα αιωρείται στην απέναντι άκρη του κρατώντας το όλο κατασκεύασμα τεντωμένο μέσω της φυγόκεντρου δύναμης. Θα μοιάζει με μια κάθετη γέφυρα που θα  συγκρατείται στο άλλο της άκρο από μια μάζα συνολικού βάρους δύο εκατομμυρίων κιλών η οποία θα αιωρείται σε γεωστατική τροχιά πάνω από τη Γη.  Σύμφωνα με την εν λόγω αναφορά, ένας πρότυπος διαστημικός ανελκυστήρας θα μπορούσε να αγκυροβοληθεί σε μια μεγάλη μπαλα από σκουπίδια σε τροχιά, πιθανόν από χαλασμένους δορυφόρους,  διαστημικά συντρίμμια, και τα μηχανήματα που θα είχαν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή του. Αν και πολλοί έχουν φανταστεί την ρυμούλκηση ενός αστεροειδή που θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει ως αντίβαρο, η συγκεκριμένη αναφορά επισημαίνει ότι ένα τέτοιο εγχείρημα θα ήταν εξαιρετικά πολυδάπανο ενώ θα απαιτούσε την κατασκευής του εν λόγω διαστημικού ανελκυστήρα προκαταβολικά.  

Η συστηματική αποστολή φορτίων στο διάστημα με τη χρήση μια τέτοιας κατασκευής θα μεταμόρφωνε εντελώς τη δυναμική της κατάκτησης του διαστήματος από τον  άνθρωπο. Το κάθε ένα απ’ αυτά τα φορτία θα  συναγωνίζεται σε βάρος αυτά που στέλνουμε σήμερα με τα διαστημικά λεωφορεία και μάλιστα με συχνότητα πολύ μεγαλύτερη από αυτή που μπορούμε να καταφέρουμε σήμερα.  Η παραπάνω έκθεση αποτελείται από 350 σελίδες μέσα στις οποίες περιγράφεται με λεπτομέρειες η παραπάνω κατασκευή ενώ τα  κύρια επιχειρήματα για την αναγκαιότητα της αποπεράτωσής της είναι τα πάμπολλα πλεονεκτήματα που προσφέρει στον τομέα της διαστημικής εξερεύνησης. Για παράδειγμα, η χρήση της θα κατεβάσει το κόστος της εκτόξευσης διαστημικών αποστολών από τα 20.000 δολάρια το κιλό που είναι σήμερα, στα πεντακόσια δολάρια το πολύ. Μια αποστολή στον Άρη θα μπορούσε να ξεκινήσει με το να ανέβει το πλήρωμα και τα υλικά της αποστολής σε γεωστατική τροχιά και από εκεί μετά από μερικές περιστροφές γύρω από τη Γη που θα χρησίμευαν ως επιταχυντές, να ξεκινήσει το ταξίδι για τον κόκκινο πλανήτη μ’ ένα κλάσμα μονάχα του κόστους που θα στοίχιζε μια συμβατική εκτόξευση. Επίσης, η εγκατάσταση μιας επανδρωμένης βάσης στο φεγγάρι θα ήταν πολύ πιο εύκολη με τη βοήθεια ενός τέτοιου διαστημικού ανελκυστήρα.

Η εν λόγω έκθεση επισημαίνει επίσης ότι σήμερα, πολλές κυβερνήσεις και πολυεθνικές εταιρίες ξοδεύουν δισεκατομμύρια στην εγκατάσταση υποδομών στο διάστημα ενώ ένας διαστημικός ανελκυστήρας θα μπορούσε πολύ εύκολα να καλύψει τα έξοδα λειτουργίας του με το να ενοικιάζεται σε κάθε έναν που θα επιθυμούσε να αποκτήσει φτηνή και εύκολη πρόσβαση στο διάστημα. Θα ήταν μια κατασκευή πολύ χρήσιμη για τους επιστήμονες, τις τηλεπικοινωνίες και τον στρατό ενώ καθώς οι προοπτικές της εξόρυξης μετάλλων από αστεροειδείς γίνονται όλο και πιο ελκυστικές, θα διευκολυνόταν και η ανεύρεση καινούργιων πλουτοπαραγωγικών πηγών. Σίγουρα στην αρχή θα ήταν ένα πολύ ακριβό έργο τεραστίων διαστάσεων, ίσως το μεγαλύτερο στην ιστορία, αλλά επειδή οι προοπτικές που προσφέρει είναι απεριόριστες, η χρηματοδότησή του ίσως να μην είναι και τόσο ουτοπική.

Ωστόσο, στην παραπάνω αναφορά δεν λείπει και η παράθεση μιας σειράς τεχνολογικών περιορισμών που προς το παρόν καθιστούν δύσκολη την αποπεράτωση μιας τόσο φιλόδοξης κατασκευής. Ο πιο σημαντικός από αυτούς είναι το γεγονός ότι  ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να κατασκευάσουμε κάποιο υλικό που να διαθέτει τις αντοχές την ελαστικότητα και την πυκνότητα που θα επέτρεπαν σε έναν διαστημικό ανελκυστήρα να μην διαλυθεί από το ίδιο του το βάρος. Οι υπάρχουσες τεχνολογίες δεν αρκούν για την κατασκευή ενός τέτοιου υλικού αν και οι προοπτικές που υπόσχονται οι τεχνολογίες της νανοτεχνολογίας θα ανατρέψουν πολύ γρήγορα αυτή την απογοητευτική εικόνα. Για παράδειγμα, νανο-υλικά που έχουν ήδη κατασκευαστεί στην Ιαπωνία και στην Ευρωπαϊκή ένωση αρχίζουν να πλησιάζουν το ελάχιστο απαιτούμενο όριο των 100 χιλιομέτρων σε μήκος που μας είναι αναγκαίο. Επίσης, αν λάβει κανείς υπόψη του την έρευνα που γίνεται στον τομέα των νανοσωλήνων άνθρακα (carbon nanotubes) θα μπορούσε να υποστηριχτεί ότι μια τέτοια κατασκευή που θα ανέβαζε φορτία σε ύψος εκατό χιλιομέτρων αρχικά, ίσως να είναι εφικτή μέχρι το έτος 2025. Με τη συνεχόμενη έρευνα που γίνεται πάνω στις δυνατότητες των νανο-υλικών, προβλέπεται ότι μόλις δέκα χρόνια αργότερα, δηλαδή κατά το έτος 2035, ένας διαστημικός ανελκυστήρας θα μπορούσε να ανεβάζει φορτία βάρους δεκάδων τόνων σε γεωστατική τροχιά και μάλιστα σε ύψος εκατό χιλιάδων χιλιομέτρων.

Ως προς τις ενεργειακές ανάγκες που θα προκύψουν για τη λειτουργία της παραπάνω κατασκευής, προτείνεται η χρήση ηλιακών συστοιχιών, παρόμοιων με αυτές που εξασφαλίζουν τη λειτουργία των σημερινών επικοινωνιακών δορυφόρων και του διεθνούς διαστημικού σταθμού.  Ο κάθε θάλαμος μεταφοράς θα μπορούσε να χρησιμοποιεί ένα σύστημα ενέργειας δυο σταδίων, αρχικά από εστιασμένες ακτίνες λέηζερ από το έδαφος ενώ μετά από τα πρώτα 40 χιλιόμετρα ανόδου, οι ηλιακές συστοιχίες του ίδιου του θαλάμου θα συνεχίζουν την τροφοδότησή του με ενέργεια. Η συνολική χρονική διάρκεια της ανόδου θα είναι επτά μέρες. Ακούγεται κάπως χρονοβόρο όλο αυτό αλλά είναι σίγουρα ένα χρονικό διάστημα ανώτερο και πολύ φτηνότερο από τους σημερινούς πυραύλους που πολλές φορές αργούν για μήνες να απογειωθούν εξαιτίας των αντίξοων καιρικών συνθηκών που επικρατούν στο σημείο της απογείωσής τους ή των τεχνικών προβλημάτων που προκύπτουν στην πληθώρα των περίπλοκων συστημάτων που εξασφαλίζουν την ασφαλή τους πυροδότησή και λειτουργία.  Όσον αφορά δε το ζήτημα της συμμετοχής στην κατασκευή η παραπάνω αναφορά επισημαίνει ότι ένας διαστημικός ανελκυστήρας είναι μια υπερβολικά πολύτιμη πηγή πλουτισμού για να ανήκει αποκλειστικά και μόνο σε ένα κράτος. Αν και σε κάθε κυβέρνηση ξεχωριστά θα άρεσε πολύ η ιδέα της αποκλειστικής χρήσης ενός διαστημικού ανελκυστήρα, ζητήματα υπέρογκου κόστους θα έκαναν κάτι τέτοιο ανέφικτο και επομένως μια διεθνή προσπάθεια στην οποία θα συμμετείχαν κράτη και κυβερνήσεις από ολόκληρο τον κόσμο καθώς και μια πληθώρα πολυεθνικών εταιριών, θα ήταν το μόνο ρεαλιστικό σενάριο που θα εξασφάλιζε την αποπεράτωσή του.

elevator2

Ο Arthur C. Clarke είχε πει κάποτε ότι θα φτιαχτεί ένας διαστημικός ανελκυστήρας δέκα χρόνια αφού πάψουν όλοι να γελάνε με τη ιδέα. Είχε προβλέψει επίσης ότι το έτος 2003 θα αρχίσει η κατασκευή του και αν και εκείνο το χρονικό ορόσημο έχει ήδη περάσει προ πολλού, τώρα πια η ιδέα μελετάται σοβαρά από τη ΝΑSΑ καθώς οι περιορισμένοι προϋπολογισμοί της αλλά και οι αυξανόμενες πιέσεις του κοινού για κάτι καινούργιο μετατρέπουν το διάστημα σε μια καινούργια κούρσα ανταγωνισμών. 

Ίσως λοιπόν το μέλλον των διαστημικών ταξιδιών να είναι εντελώς διαφορετικό από ότι φανταζόμασταν μέχρι τώρα. Ίσως οι μελλοντικοί ταξιδευτές των άστρων να αποβιβάζονται σ’ ένα πολυόροφο κατασκεύασμα που θα θυμίζει μικρή πολυκατοικία και θα περιβάλλεται από τον σκελετό ενός πελώριου κυλίνδρου ο οποίος σαν δεύτερος πύργος της Βαβέλ θα υψώνεται κάθετα και θα χάνεται στα αχανή βάθη τ’ ουρανού. Εκεί μέσα θα απολαμβάνουν το πολυτελές περιβάλλον ενός μικρού κρουαζιερόπλοιου. Κατά τη διάρκεια της επταήμερης ανόδου τους προς τον ουρανό, μέσα από μεγάλα παράθυρα παρατήρησης θα έχουν την ευκαιρία να ατενίσουν το πρόσωπο του μητρικού μας πλανήτη που θα γίνεται όλο και πιο μακρινό, καμπύλο και στολισμένο με τα φώτα των πολυάνθρωπων πόλεων του μέλλοντος και τις λευκές δίνες ατμοσφαιρικών νεφώσεων. Κάποια στιγμή, στο τέλος της κάθετης ανόδου τους, θα μπαίνουν στα σπλάχνα ενός ιπτάμενου νησιού όπου μέσα σε διαστημικές εξέδρες και αγκυροβόλια θα φωλιάζουν τα αστραφτερά διαστημόπλοια που θα τους ταξιδέψουν στη θάλασσα των άστρων. Και ίσως εκείνη τη στιγμή να ατενίσουν με θαυμασμό την τιτάνια γέφυρα που θα τους έχει φέρει μέχρι εκεί πάνω και θα αποτελεί τον καρπό της τολμηρής φαντασίας και της αποφασιστικότητας των προγόνων τους.

 

Έρικ Σμυρναίος  04/07/17

 

 

Πηγές:

1)      https://en.wikipedia.org/wiki/Space_elevator

2)      https://www.space.com/24739-space-elevator-tether-technology.html

3)      https://en.wikipedia.org/wiki/The_Fountains_of_Paradise

 

Ο Έρικ Σμυρναίος είναι κατά το ήμισυ Έλληνας και κατά το ήμισυ Φιλανδός, και γεννήθηκε στην Αγγλία το 1970, όπου και σπούδασε Νομικά. Από το 1993 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα όπου, στον ελεύθερο χρόνο του, αρέσκεται να γράφει διηγήματα και μυθιστορήματα που κινούνται στο χώρο του φανταστικού. Παρά το ότι η μητρική του γλώσσα δεν είναι τα ελληνικά, τα έργα του είναι γραμμένα σε αυτή τη γλώσσα, την οποία ο ίδιος θεωρεί “την τελειοτέρα όλων των γλωσσών”. Κατά τα άλλα, του αρέσει ο κινηματογράφος φαντασίας, με ιδιαίτερη προτίμηση στο είδος του μεταφυσικού θρίλερ και της επιστημονικής φαντασίας, το διάβασμα, οι πεζοπορίες στα συναρπαστικά ελληνικά βουνά και η εξερεύνηση μυστηριακών τόπων, κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Φιλοδοξεί μια μέρα να πατήσει το πόδι του στον πλανήτη Άρη, αν κι έχει αποδεχτεί πλέον το γεγονός ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι μάλλον απίθανο. Τα τέσσερα βιβλία του Συγγραφέα : α) Η Κυρά Της Πόλης β) Δεσμοί Αίματος γ) Η Εκδίκηση της Κασσάνδρας.δ ) Κθούλου Φτού-νγκ

ΜΑΖΙΚΕΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΕΙΣ

Extinction of the dinosaurs, artwork

Μακριά από την βουή της πόλης, εκεί όπου το φυσικό περιβάλλον ξεδιπλώνεται πολλές φορές σε όλο του το μεγαλείο, μπορούμε να έχουμε μια μικρή γεύση από την πολυπλοκότητα του οικοδομήματος που καλούμε ζωή. Σε μια περιορισμένη έκταση χώρου, ερχόμαστε σε επαφή με μια πολλές αστείρευτη ποικιλία μορφών ζωής. Εκατοντάδες είδη Φυτών και Εντόμων, άλλα και δεκάδες είδη Ερπετών και Θηλαστικών. Μορφές ζωής που μοιράζονται μαζί με εμάς την βιόσφαιρα αυτής της μικρής μπλε κουκίδας που αποκαλούμε σπίτι μας.

Χρειάστηκαν τουλάχιστον 3 και πλέον δισεκατομμύρια χρόνια εξέλιξης για να αποκτήσει η ζωή στη Γη, αυτή την απίστευτη ποικιλομορφία. Από τους πρώτους ηρωικούς μονοκύτταρους οργανισμούς, μέχρι τις πιο εξελιγμένες σημερινές της μορφές, η ζωή χρειάστηκε να δώσει μάχες ενάντια στο αρχικά, άλλα και εκάστοτε στην βιολογική ιστορία του πλανήτη, αντίξοο περιβάλλον. Οι πρώτοι άποικοι του πλανήτη βρέθηκαν σε ένα τοπίο που με τα σημερινά δεδομένα θεωρείται άκρως τοξικό. Και πιθανότατα θα έμενε έτσι, αν περίπου 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, τα Κυανοβακτήρια, μια ομάδα μονοκύτταρων οργανισμών, δεν άλλαζε «διατροφική» συμπεριφορά και μεταβολικές συνήθειες. Η μέχρι τότε άγνωστη έννοια της φωτοσύνθεσης, άλλαξε σταδιακά την χημεία της ατμόσφαιρας. Μπορεί ίσως να μην μπορούμε να κατανοήσουμε το μέγεθος της αλλαγής που συντελέστηκε, άλλα δεν ήταν καθόλου υπερβολικό το να πούμε ότι η επίδραση του στην γήινη ατμόσφαιρα υπήρξε καταλυτικά βίαιη. Αυτά όμως τα γεγονότα, τα καταλυτικά απρόσμενα και βίαια, φαίνεται ότι τελικά οδήγησαν το άρμα της βιολογικής εξέλιξης όλα αυτά τα χρόνια, λειτουργώντας σαν διαδοχικά σοκ που πήγαιναν την εξέλιξη, την πολυπλοκότητα και την ποικιλομορφία κάθε φορά ένα ακόμα βήμα παραπέρα.

                                           Γέννηση μέσω της καταστροφής

Αρκετές δεκαετίες πριν, η βιολογική ιστορία του πλανήτη θεωρούταν ως μια προοδευτική και ομαλή εξέλιξη από το ένα στάδιο στο επόμενο. Από το απλούστερο, στο πιο σύνθετο. Η ανακάλυψη όμως με την πάροδο του χρόνου κάποιων ευρημάτων, έδωσε μια απρόσμενη πολυπλοκότητα στο φαινόμενο. Ο Ομοιομορφισμός που μέχρι τότε αποτελούσε τον ιδανικό μπούσουλα ξεκλειδώματος της Εξέλιξης, άρχισε να μην εξηγεί τα νέα ευρήματα με ικανοποιητικό τρόπο. Με την πάροδο του χρόνου έγινε περισσότερο σαφές το ότι, η Εξέλιξη ωθήθηκε και από μια σειρά καταστροφικών γεγονότων, με διάφορες αιτίες και απαρχές, άλλα   και διαφορετικής έκτασης και έντασης στην μακραίωνη γήινη ιστορία. Ο Καταστροφισμός, άρχισε να φαντάζει ελκυστικότερος, και όντως δείχνει να φωτίζει πολλά μέχρι πρότινος, σκοτεινά σημεία. Η εξαφάνιση ενός είδους, ή ακόμα και πολύ περισσότερων, δημιουργεί νέες ευκαιρίες σε πλάσματα που μέχρι τότε ζούσαν στην σκιά, στις παρυφές του οικοδομήματος. Ίσως το πιο γλαφυρό παράδειγμα να αποτελεί και η ευκαιρία που άνοιξε στα Θηλαστικά, μια από τις μεγαλύτερες εξαφανίσεις που έχουν λάβει χώρα στην Ιστορία. Η εξαφάνιση της συντριπτικής πλειοψηφίας των μεγάλων ερπετών κατά το τέλος της Κρητιδικής γεωλογικής περιόδου, περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια πριν. Το συμβάν αυτό έφερε στο προσκήνιο τα Θηλαστικά, που μέχρι πρότινος ήταν νυκτόβια μικρών διαστάσεων πλάσματα, που ζούσαν με υπό την διαρκή απειλή των θηρευτών τους. Με την πάροδο του Χρόνου, τα Θηλαστικά ξεκίνησαν να μεγαλώνουν σε διαστάσεις, και να κατακτούν τον πλανήτη, καλύπτοντας με άριστο τρόπο τους κενούς βιολογικούς « θώκους», που είχε αφήσει στο βιολογικό δέντρο η εξαφάνιση των Δεινοσαύρων.

                                          Εξαφάνιση και μαζική εξαφάνιση

Τι όμως ορίζουμε ως εξαφάνιση, και τι ως μαζική εξαφάνιση ; Όταν και το τελευταίο μέλος ενός είδους πεθάνει, τότε μπαίνει και το επίσημο τέλος. Αν και αυτή είναι μια διαδικασία που μπορεί να ξεκινήσει πολύ πριν το τελευταίο άτομο του κάθε είδους πεθάνει. Όταν έχουμε έναν αριθμό ατόμων με χαμηλές όμως πιθανότητες επιβίωσης, τότε μιλάμε για Λειτουργική Εξαφάνιση ( Functional Extinction ). Ένας μικρός αριθμός λοιπόν επιζώντων, δεν αρκεί για να σώσει ένα είδος, πόσο μάλλον όταν η γενετική δεξαμενή είναι μικρή, και έχουμε και φαινόμενα «ενδογαμίας». Η εξέταση της βιολογικής ιστορίας μας φανερώνει το ότι η εξαφάνιση είναι μάλλον η αναπόφευκτη μοίρα κάθε ζωικού ή φυτικού είδους. Η εξαφάνιση είναι ο κανόνας, η επιβίωση είναι η εξαίρεση κατά τα λόγια του Carl Sagan, μια πρόταση που αποδεικνύεται σε όλο το μέγεθος μάλλον αληθής, αν λάβουμε κατά νου, το ότι το 99,9 % όλων των ειδών που έχουν εμφανιστεί στον πλανήτη, έχουν σε κάποια δεδομένη στιγμή εξαφανιστεί. Οι περισσότερες εξαφανίσεις, έχουν είτε μεμονωμένο, είτε λίγο ευρύτερο χαρακτήρα. Αυτές μπορεί να είναι αποτέλεσμα σωρείας παραγόντων, που επηρεάζουν έναν συγκεκριμένο αριθμό ειδών σε τοπικό επίπεδο ή ακόμα και ευρύτερο επίπεδο. Τέτοια συμβάντα, καλούνται ως επεισόδια εξαφάνισης. Ένα κλασικό παράδειγμα αποτελεί το επεισόδιο που έλαβε χώρα κατά την ύστερη Πλειστόκαινο εποχή στο Βόρειο Ημισφαίριο, περίπου 11.000 χρόνια πριν. Αυτό το επεισόδιο οδήγησε στην εξαφάνιση των περισσότερων μεγάλων θηλαστικών της εποχής, όπως τα Μαμούθ, άλλα και οι Σμιλόδοντες. Υπάρχουν όμως και κάποια άλλα επεισόδια, όπου οι επιπτώσεις είχαν πλανητικό χαρακτήρα, και οδήγησαν στην εξαφάνιση του 75 και πλέον τοις εκατό των ειδών που κατοικούσαν μέχρι εκείνη την Γη. Αυτά τα επεισόδια καλούνται ως Μαζικές Εξαφανίσεις, και σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, έχουν υπάρξει τουλάχιστον 5 κατά το Παρελθόν, με το έκτο να θεωρείται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη, αν και τα δεδομένα δεν επαρκούν για την ώρα στο να στοιχειοθετήσουν κάτι ανάλογο.

                             Αστεροειδείς, υπερηφαίστεια, και άλλες εξηγήσεις.  

Για να οδηγηθούμε σε μια μαζική εξαφάνιση, θα πρέπει να επιδράσουν γεγονότα πλανητικής εμβέλειας. Τέτοια γεγονότα προέρχονται από  διαφορετικές και ετερόκλητες πηγές. Οι εκρήξεις υπερηφαιστείων, κάτι που έχει κατά κόρον επαναληφθεί στην ιστορία του πλανήτη, απελευθερώνουν τεράστιες ποσότητες Διοξειδίου του Άνθρακα και Μεθανίου στην ατμόσφαιρα. To επακόλουθο έντονο φαινόμενο του θερμοκηπίου αλλάζει δραματικά τις ατμοσφαιρικές συνθήκες με συνακόλουθο τον αφανισμό πολλών ειδών που μοιραία δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή την αλλαγή. Ανάλογη επίδραση μπορεί να έχουν και τα «ψυχρά επεισόδια» σαν αυτά που έχει βιώσει ο πλανήτης μας τουλάχιστον δύο φορές κατά το Παρελθόν. Η υπόθεση της «Χιονόμπαλας Γης» όπου η παγοκάλυψη του πλανήτη ήταν καθολική επέδρασε όπως είναι ευνόητο δραματικά στους οργανισμούς που τότε την αποικούσαν. Υπάρχουν όμως και εξωγενείς παράγοντες, όπως οι ακτίνες-γ, προϊόν των εκρήξεων υπερκαινοφανών. Οι πολύ υψηλά φορτισμένες αυτές δέσμες σωματιδίων, έχει παρατηρηθεί ότι προξενούν μη αναστρέψιμες βλάβες στο DNA όλων σχεδόν των ζωντανών οργανισμών. Μεγάλοι αστεροειδείς επίσης έχουν θεωρηθεί ως υπεύθυνοι για αυτά τα γεγονότα, όπως ο διαμέτρου 10 χιλιομέτρων ανάλογος διαστημικός επισκέπτης που ευθύνεται για την εξαφάνιση των Δεινοσαύρων στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου. Ένας πολύ ενδιαφέρων ηθικός  αυτουργός όμως, εξετάζεται τελευταία, ως το χέρι που όπλισε τον αστεροειδή. Η Σκοτεινή ύλη. Η Λίζα Ράνταλ, θεωρητική φυσικός του Harvard στο βιβλίο της Σκοτεινή Υλη και Δεινόσαυροι, προσπαθεί να εξετάσει την υπόθεση που ίσως υποδεικνύει μια περιοδικότητα 30 εκατομμυρίων ετών στα επεισόδια αυτά. Δεν έχουν όλα την δριμύτητα των μαζικών εξαφανίσεων, άλλα το γεωλογικό αρχείο του πλανήτη παρουσιάζει ίσως κάποια στοιχεία που μπορεί να στηρίξουν λίγο περισσότερο την σκέψη αυτή. Η υπόθεση βασίζεται στην ύπαρξη ενός λεπτού άλλα πολύ πυκνού δίσκου Σκοτεινήs Ύληs που καλύπτει τον δίσκο του Γαλαξία. Κάθε 30 εκατομμύρια χρόνια το Ηλιακό Σύστημα περνά από μια δεδομένη περιοχή όπου η πυκνότητα είναι μεγαλύτερη. Το αποτέλεσμα είναι να διαταράσσονται οι τροχιές των σωμάτων, άλλα και των αστεροειδών, στέλνοντας ορισμένουs από αυτούs στο εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα. Ενδιαφέρουσα εικασία, που αξίζει κανείς να παρακολουθήσει στενά, αν και τα στοιχεία που για την ώρα διαθέτουμε δεν επαρκούν για να στοιχειοθετήσουν επαρκώς αυτή την υπόθεση.