ΜΕ ΤΟ ΠΑΓΕΡΟ ΑΓΓΙΓΜΑ ΕΝΟΣ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΜΟΡΦΕΑ

suspended-animation-featured

Τα ανθρώπινα σώματα δεν είναι φτιαγμένα για το διάστημα. Απαιτούν ιδιαίτερα μεγάλη φροντίδα προκειμένου να επιβιώσουν κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στ’ άστρα. Χρειάζονται σταθερή παροχή νερού, τροφής και οξυγόνου. Επίσης, χρειάζονται ζεστασιά, κάτι που δεν υπάρχει στο κοσμικό κενό όπου η θερμοκρασία πέφτει κοντά στο απόλυτο μηδέν. Αλλά ακόμα και αν κάποιος αδιανόητα σκληροτράχηλος αστροναύτης κατάφερνε να επιβιώσει στο παγερό κενό χωρίς βοήθεια, κατά πάσα πιθανότητα θα τρελαινόταν από ανία καθώς και από την έλλειψη ζωτικού χώρου. Το 2013 οι συμμετέχοντες σε μια 17μηνη προσομοίωση διαστημικού ταξιδιού των Ρωσικών διαστημικών υπηρεσιών, έπαθαν κατάθλιψη και γίνανε ληθαργικοί εξαιτίας του πολύ στενού χώρου μέσα στον οποίο υποχρεώθηκαν να συνυπάρξουν κατά τη διάρκεια εκείνου του μεγάλου χρονικού διαστήματος. Βίωσαν πολύ έντονα την έλλειψη της απομόνωσης τους από τους άλλους και συχνά παραμελούσαν να εκτελέσουν δραστηριότητες που ήταν κρίσιμες για την υγεία και για την επιβίωσή τους, όπως για παράδειγμα κάποιες στοιχειώδεις γυμναστικές ασκήσεις και κάποιες εργασίες συντήρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού για τον οποίο ήταν υπεύθυνοι.

Οι παραπάνω περιορισμοί αποτελούν έναν ιδιαίτερα ανασχετικό παράγοντα στην ανάπτυξη των σύγχρονων διαστημικών προγραμμάτων γιατί η εξασφάλιση της ζωής και της ψυχοσωματικής υγείας των αστροναυτών είναι ένα πρόβλημα που έχει δύο παραμέτρους: Το απαιτούμενο φορτίο που θα πρέπει να φέρει ένα επανδρωμένο διαστημόπλοιο και το βάρος αυτού. Η τροφή, το οξυγόνο, το νερό και τα μηχανικά συστήματα διατήρησης ζωής των επιβατών ενός διαστημικού οχήματος έχουν μεγάλο βάρος ενώ το καύσιμο με το οποίο θα τεθούν όλα αυτά σε τροχιά γύρω από τη Γη είναι πολύ ακριβό. Όμως, όσο μεγαλύτερο είναι το βάρος που πρέπει να ανέβει σε τροχιά, τόσο περισσότερο καύσιμο χρειάζεται.

Με τα σημερινά μέσα διαστημικής προώθησης, τα ταξίδια σε άλλους πλανήτες διαρκούν για μήνες.  Ένα ταξίδι μέχρι τον πλανήτη Άρη για παράδειγμα, με τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις διαρκεί από έξι έως εννέα μήνες πράγμα που καθιστά το όλο εγχείρημα όχι μόνο πολύ δύσκολο αλλά και απαγορευτικά ακριβό.

Ωστόσο μια αμερικανική εταιρία αεροδιαστημικών εφαρμογών, η SpaceWorks Enterprises που χρηματοδοτείται από την NASA, ήδη από το 2013, εξερευνάει μια καινούργια μέθοδο προκειμένου να ξεπεραστούν όλα τα παραπάνω προβλήματα.  Ούτε λίγο ούτε πολύ, προτείνει μια ριζοσπαστική προσέγγιση του όλου ζητήματος που εκ πρώτης όψεως μοιάζει να έχει δραπετεύσει από το σενάριο κάποιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας: Την τοποθέτηση του πληρώματος σε κατάσταση τεχνητού λήθαργου ή αλλιώς σε πολύμηνη χειμέρια νάρκη και την ανάνηψή του κατά το τέλος του πολύμηνου ταξιδιού στον Κόκκινο Πλανήτη!

Ακούγεται εντελώς τραβηγμένο αλλά στην πραγματικότητα, η τοποθέτηση ανθρώπων σε τεχνητό λήθαργο μέσω της μείωσης της θερμοκρασίας του σώματός τους, δεν είναι κάτι καινούργιο στον κόσμο της ιατρικής. Ο Ιπποκράτης για παράδειγμα, τοποθετούσε χιόνι και πάγο πάνω στα τραύματα στρατιωτών προκειμένου να καθυστερήσει την αιμορραγία τους μέχρι τη μεταφορά τους σε κάποιο χειρουργικό τραπέζι. Στην εποχή μας χρησιμοποιείται αντίστοιχα η λεγόμενη «θεραπευτική υποθερμία» για την αντιμετώπιση περιστατικών καρδιακής ανακοπής, βαριών κρανίο-εγκεφαλικών κακώσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων κατά τρόπο τέτοιο ώστε ο μεταβολισμός των ασθενών να μειώνεται μέχρι την μεταφορά τους σε ασφαλή ιατρικά περιβάλλοντα όπου υπάρχει άμεση πρόσβαση σε ιατρικό εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Στα περισσότερα ιατρικά περιστατικά, οι γιατροί εφαρμόζουν την θεραπευτική υποθερμία για μερικά λεπτά ή το πολύ ώρες.

Η SpaceWorks Enterprises θεωρεί ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει την θεραπευτική υποθερμία ως μέσο για να βάζει τους ανθρώπους σε μια μακροχρόνια κατάσταση χειμερίας νάρκης. Η χειμέρια νάρκη είναι ένας είδος λήθαργου που προκαλείται από την πτώση της θερμοκρασίας του σώματος. Σε αντίθεση με την μέθοδο της κρυονικής, το σώμα δεν παγώνει. Ωστόσο, μια πτώση της θερμοκρασίας του κατά 10 βαθμούς φαρενάιτ μειώνει τον μεταβολισμό του κατά 50 με 70 τις εκατό. Το ψύχος μειώνει τη λειτουργία όλων των εσωτερικών οργάνων, την κυτταρική δραστηριότητα, τη συχνότητα του καρδιακού παλμού και την ταχύτητα της λειτουργίας των μεταβολικών συστημάτων

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της παραπάνω εταιρίας, αν το πλήρωμα μπορούσε να πέσει σε μακροχρόνιο ύπνο, το πρόβλημα της επιβίωσής του θα γινόταν πολύ πιο εύκολο ως προς την επίλυσή του. Η ποσότητα της τροφής και του νερού που θα χρειαστεί για να παραμείνει ζωντανό και υγιές θα μειωθεί δραματικά, το ίδιο και οι ενεργειακές ανάγκες για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του εσωτερικού του διαστημοπλοίου σε ανεκτά για τον άνθρωπο επίπεδα.  Επίσης, οι κοιμισμένοι αστροναύτες που θα κρατούνται ακινητοποιημένοι σε ειδικές κάψουλες νάρκης, δεν θα χρειάζονται μεγάλους χώρους διαβίωσης με τεχνητή βαρύτητα. Όσον αφορά δε το πρόβλημα της κοσμικής ακτινοβολίας, που είναι μια κύρια πηγή ανησυχίας για τα διαστημικά ταξίδια, ασπίδες προστασίας θα παρέχονται μόνο για τις κάψουλες αντί για  ολόκληρο το σκάφος γλυτώνοντας έτσι πολύ μεγάλο βάρος και ποσότητα καυσίμων. Επίσης, οι αναίσθητοι αστροναύτες δεν θα χρειάζεται να ανησυχούν για την προστασία της ψυχικής τους ισορροπίας κατά τη διάρκεια ενός πολυήμερου διαστημικού ταξιδιού. Η συνολική απαιτούμενη μάζα προμηθειών για ένα ταξίδι στον Άρη για παράδειγμα, θα μειωθεί από 400 σε 220 τόνους.

Η SpaceWorks Enterprises πιστεύει λοιπόν ότι η διαδικασία της θεραπευτικής υποθερμίας είναι το κλειδί για να στείλουμε αστροναύτες σε άλλους κόσμους. Η πιο μέθοδος που προτείνει είναι το λεγόμενο σύστημα ρινικής ψύξης που ψεκάζει μ’ έναν ψυκτικό παράγοντα τη βάση του εγκεφάλου μέσω της μύτης κάτι που κατεβάζει σταδιακά τη θερμοκρασία ολόκληρου του σώματος κατά ένα βαθμό φαρενάιτ ανά ώρα. Όταν μειωθεί η θερμοκρασία κατά δέκα βαθμούς, τότε το σώμα θα είναι έτοιμο να μπει σε κατάσταση λήθαργου για το ταξίδι στον Άρη. Επομένως για να μπουν σε στάση, οι αστροναύτες θα έχουν ένα σωλήνα μέσα στη μύτη τους που θα διοχετεύει σταδιακά αυτό το ψυχρό υγρό. Αυτή η λύση, αν και λιγότερο ευχάριστη και άνετη από π.χ ψυχρά επιθέματα είναι προτιμότερη γιατί έτσι αποφεύγεται κάθε βλάβη στους ιστούς του σώματος. Σε κατάσταση λήθαργου, οι αστροναύτες θα μπορούν να μεταφέρονται στο διάστημα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ένα κεντρικά τοποθετημένο μονόχειρο  ρομπότ που θα κινείται πάνω από τους αναισθητοποιημένους ταξιδιώτες θα φροντίζει ώστε τα σώματά τους να λαμβάνουν τη φροντίδα που χρειάζονται. Θα  τους χορηγεί ενδοφλέβια νερό και θρεπτικά συστατικά,  αμινοξέα, λιπίδια, βιταμίνες και δεξτρόζη που θα τους κρατάνε ζωντανούς καθώς και ηρεμιστικά που θα τους αποτρέπουν από το να κινούνται ασυναίσθητα. Επίσης το παραπάνω ρομπότ θα τους κάνει σε τακτά χρονικά διαστήματα ήπια ηλεκτροσόκ που θα αποτρέπουν την έλευση της μυϊκής ατροφίας. Κατά την άφιξη του,  το πλήρωμα θα ξανά- ξυπνάει είτε με τα διακοπή της χορήγησης του ψυχρού παράγοντα ή με τη χρήση θερμών επιθεμάτων που θα επιταχύνουν την όλη διαδικασία. Ένα από τα σενάρια που εξετάζει η SpaceWorks Enterprises, είναι η παραμονή κάθε μέλους του πληρώματος σε πλήρη στάση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή η οργάνωση ενός συστήματος βαρδιών όπου ένα μέλος θα παραμένει ξύπνιο για 2 με 3 μέρες για να ελέγχει ότι όλα πάνε καλά και μετά θα μπαίνει σε στάση για 14 μέρες μέχρι να ξανάρθει η σειρά του.

Ως προς την εκτέλεση το  όλου εγχειρήματος, η εταιρία έχει επινοήσει ένα σύστημα τριών σταδίων. Το πρώτο βήμα έχει να κάνει με την αναισθητοποίηση του επιβάτη και τη χρήση ενός νευρο-μυικού αναστολέα που θα αποτρέπει κάθε είδους κινήσεις. Το δεύτερο στάδιο αφορά τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος κατά 10 βαθμούς φαρενάιτ περιορίζοντας έτσι την κυτταρική λειτουργία  και το μεταβολικό ρυθμό κατά 50 με 70 τις εκατό. Τέλος, μόλις βρεθεί σε κατάσταση λήθαργου, το σώμα του αστροναύτη θα συνδέεται με έναν ενδοφλέβιο παροχέα που θα το τροφοδοτεί με όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για να παραμείνει ζωντανό.

Παρά το γεγονός ότι θα παραμένουν αναίσθητοι για πολλές μέρες, οι αστροναύτες δεν θα ξυπνάνε ανανεωμένοι. Κατά πάσα πιθανότητα κατά τη διάρκεια της νάρκης τους, θα περνάνε μέσα από κύκλους στοιχειώδους εγρήγορσης και βαθιού ύπνου δίχως όνειρα.  Όταν ξυπνάνε κατά πάσα πιθανότητα θα βρίσκονται σε μια ψυχοσωματική κατάσταση παρόμοια με αυτή που βιώνει ένας άνθρωπος όταν έχει υποστεί παρατεταμένη έλλειψη ύπνου και θα χρειάζονται μια μικρή περίοδο κανονικής ξεκούρασης προκειμένου να συνέλθουν εντελώς. Η όλη εμπειρία θα είναι σαν να αναισθητοποιείται κανείς λίγο πριν τοποθετηθεί στο χειρουργικό τραπέζι.

Μέχρι σήμερα, με την παραπάνω μέθοδο η SpaceWorks έχει καταφέρει να κρατήσει έναν άνθρωπο σε στάση για μια βδομάδα, ένα κατόρθωμα που μοιάζει πολύ εντυπωσιακό. Ωστόσο, πρέπει να γίνει μεγάλη πρόοδος προτού η σχετική τεχνολογία να είναι εφαρμόσιμη για πολύ μεγαλύτερες χρονικές περιόδους. Επίσης, η εταιρία θα πρέπει να βρει λύσεις και για πολλά άλλα εμπόδια όπως είναι για παράδειγμα ο κίνδυνος της πνευμονίας που θα απειλεί τους ναρκωμένους αστροναύτες, το ενδεχόμενο της μυϊκής ατροφίας καθώς και της απώλειας οστικής μάζας καθώς και η επίδραση που θα έχει μια τέτοια ασυνήθιστη κατάσταση στη λειτουργία των εσωτερικών οργάνων του αστροναύτη, κάτι που παραμένει εντελώς άγνωστο μέχρι σήμερα. Το σίγουρο είναι ότι οι μελλοντικοί αστροναύτες θα χρειαστούν κάποιο είδος ιατρικής θεραπείας προκειμένου να αποφύγουν την απώλεια μυϊκής μάζας κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Από την άλλη, ζώα όπως οι μαύρες αρκούδες παρουσιάζουν πολύ μικρή απώλεια μυϊκής μάζας κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας χειμερίας νάρκης τους πράγμα που σημαίνει ότι περαιτέρω ιατρική έρευνα θα μπορούσε να οδηγήσει σε ριζοσπαστικές προόδους ως προς αυτό το ζήτημα.

Αν και η όλη ιδέα μοιάζει με παρατραβηγμένη επιστημονική φαντασία, αυτές οι τεχνικές «κρυοστάσης» θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικότητα σε τρεις δεκαετίες από σήμερα. Μπορούμε να φανταστούμε λοιπόν τους αστροναύτες του μέλλοντος να πέφτουν για ύπνο μέσα σε ειδικούς θαλάμους-κάψουλες πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους και να ξυπνάνε όταν το διαστημόπλοιό τους θα βρίσκεται ήδη σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη του προορισμού τους. Ο χρόνος για αυτούς θα έχει αναδιπλωθεί.  Το ταξίδι τους θα είναι ανώδυνο, θα το έχει καταπιεί ένας μακρύς ύπνος που θα μοιάζει βαρύς και άδειος από όνειρα και όταν επιστρέφουν στον κόσμο της εγρήγορσης θα νιώθουν σαν να έχουν εγκαταλείψει το μητρικό τους πλανήτη μόλις χτες, ενώ στην πραγματικότητα θα ταξιδεύουν για μήνες, κλεισμένοι μέσα στην παγερή αγκαλιά ενός τεχνητού Μορφέα.

Έρικ Σμυρναίος

26/07/17

 

 

 

.

https://www.digitaltrends.com/cool-tech/nasa-funding-research-deep-sleep-transporting-astronauts-mars/https://www.universetoday.com/115265/nasa-investigating-deep-space-hibernation-technology/http://www.ibtimes.co.in/first-manned-mars-mission-might-observe-cryostasis-astronomers-by-2030s-719934

Ο Έρικ Σμυρναίος είναι κατά το ήμισυ Έλληνας και κατά το ήμισυ Φιλανδός, και γεννήθηκε στην Αγγλία το 1970, όπου και σπούδασε Νομικά. Από το 1993 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα όπου, στον ελεύθερο χρόνο του, αρέσκεται να γράφει διηγήματα και μυθιστορήματα που κινούνται στο χώρο του φανταστικού. Παρά το ότι η μητρική του γλώσσα δεν είναι τα ελληνικά, τα έργα του είναι γραμμένα σε αυτή τη γλώσσα, την οποία ο ίδιος θεωρεί “την τελειοτέρα όλων των γλωσσών”. Κατά τα άλλα, του αρέσει ο κινηματογράφος φαντασίας, με ιδιαίτερη προτίμηση στο είδος του μεταφυσικού θρίλερ και της επιστημονικής φαντασίας, το διάβασμα, οι πεζοπορίες στα συναρπαστικά ελληνικά βουνά και η εξερεύνηση μυστηριακών τόπων, κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Φιλοδοξεί μια μέρα να πατήσει το πόδι του στον πλανήτη Άρη, αν κι έχει αποδεχτεί πλέον το γεγονός ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι μάλλον απίθανο. Τα τέσσερα βιβλία του Συγγραφέα : α) Η Κυρά Της Πόλης β) Δεσμοί Αίματος γ) Η Εκδίκηση της Κασσάνδρας.δ ) Κθούλου Φτού-νγκ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s