Ο ΑΣΤΡΙΚΟΣ ΜΕΤΑΝΘΡΩΠΟΣ

 

mars-colony

Ο αστρικός μετάνθρωπος.   

Με πρώτη υποψήφια τη Σελήνη, ο πλανήτης Άρης φιγουράρει στη θέση του δεύτερου δημοφιλέστερου προορισμού των μελλοντικών διαπλανητικών ταξιδιών της ανθρωπότητας. Και γιατί όχι άλλωστε; Είναι ένας πλανήτης που δεν βρίσκεται σε απαγορευτικά μακρινή απόσταση από τη Γη και μοιράζεται κάποια κοινά χαρακτηριστικά με το δικό μας κόσμο όπως είναι μια στέρεα επιφάνεια και μια εναλλαγή εποχών που ακολουθεί έναν ετήσιο κύκλο. Επίσης, το ημερονύχτιό του είναι λίγες μόνο ώρες μεγαλύτερο από το δικό μας και σύμφωνα με τις τελευταίες ανακαλύψεις των αστρονόμων, κάτω από την επιφάνειά του ενδέχεται να κρύβονται μεγάλες ποσότητες νερού και μάλιστα σε υγρή μορφή. Κάθε φορά λοιπόν που κάποια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τη συναρπαστική προοπτική τη εξάπλωσης της ανθρωπότητας σε άλλους κόσμους, ο Άρης ως πιθανή πατρίδα των μελλοντικών ανθρώπων, προκαλεί ένα εύλογο κύμα ενθουσιασμού.

Για παράδειγμα, ο Elon Musk ο τολμηρός ιδιοκτήτης της εταιρίας Space X που μοιάζει να ειδικεύεται στο σχεδιασμό τολμηρών τεχνολογικών εγχειρημάτων, πρόσφατα ισχυρίστηκε ότι η εταιρία του θα μπορούσε να μεταφέρει επιβάτες στον Άρη μέχρι το 2025 και μάλιστα σε πολύ μεγάλους αριθμούς που θα αγγίζουν τις εκατοντάδες χιλιάδες. Επίσης, κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους που διανύουμε, το Αμερικανικό Κογκρέσο ζήτησε από τη NASA να εκτελέσει μια επανδρωμένη αποστολή μέχρι τον Κόκκινο Πλανήτη το αργότερο μέχρι το 2033 ενώ και κάποιες άλλες αναδυόμενες υπερδυνάμεις του πλανήτη μας, η Κίνα και η Ινδία, έχουν ήδη εκφράσει παρόμοιο ενδιαφέρον. Με βάση όλα αυτά, θα μπορούσε πολύ εύκολα να ισχυριστεί κανείς ότι ο δρόμος για την κατάκτηση του Άρη έχει πλέον ανοίξει και ότι είναι θέμα  χρόνου το πότε κάποιος αστροναύτης θα κάνει το πρώτο του βήμα πάνω στις άνυδρες αμμουδιές του Κόκκινου Πλανήτη, ένα κατόρθωμα που σίγουρα θα έχει έναν τεράστιο αντίκτυπο στο συλλογικό ασυνείδητο της ανθρωπότητας, αντίστοιχο με αυτόν που είχαν τα τηλεοπτικά στιγμιότυπα της πρώτης προσελήνωσης, όταν προβλήθηκαν στους τηλεοπτικούς δέκτες ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου.

Είναι όμως έτσι; Ίσως όχι. Αν και ένα ταξίδι μέχρι τον Άρη θα μπορούσε γίνει  τεχνολογικά εφικτό μέσα στις επόμενες δυο δεκαετίες, το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο τα ανθρώπινα πλάσματα είναι βιολογικά και ψυχολογικά σε θέση να εγκαταλείψουν την Γη για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα και να ανταπεξέλθουν στις πρωτοφανείς προκλήσεις ενός διαπλανητικού αποικισμού. Υπάρχουν πολλοί επιστήμονες, μελετητές της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των ψυχικών επιπτώσεων της παραμονής ανθρώπων σε κλειστά περιβάλλοντα για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα, που θεωρούν ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο. Σύμφωνα με την απαισιόδοξη άποψη που ενστερνίζονται, απλά ο άνθρωπος ως πλάσμα δεν είναι σχεδιασμένος για να αντέξει αυτή τη δοκιμασία. Επισημαίνουν ότι καμία πολυήμερη  προσομοίωση διαβίωσης στον Άρη-που διεξάγεται πάνω στη Γη-και κανένα ρεκόρ μακροχρόνιας παραμονής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, δεν είναι σε θέση να προετοιμάσουν επαρκώς τους μελλοντικούς αστροναύτες για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν σε περίπτωση που ταξιδέψουν μέχρι τον Άρη. Αυτό το απογοητευτικό συμπέρασμα προκύπτει από το γεγονός ότι δεν μπορούμε να προσομοιώσουμε τις ιδιαίτερες συνθήκες που χαρακτηρίζουν το Αρειανό περιβάλλον. Η Αρειανή επιφάνεια έχει ορισμένα χαρακτηριστικά όπως είναι το ασθενέστερο πεδίο βαρύτητας και η μεγάλη έκθεση στην κοσμική ακτινοβολία εξαιτίας της έλλειψης μαγνητόσφαιρας, που δεν μπορούν να αναπαραχθούν στη Γη. Επομένως, είμαστε ανίκανοι να προβλέψουμε τις βιολογικές επιδράσεις του Αρειανού περιβάλλοντος πάνω σ’ ένα ανθρώπινο πλάσμα, ιδιαιτέρα σε μεγάλο βάθος χρόνου. Γνωρίζουμε βέβαια ήδη ότι αν και ο Αμερικανός αστροναύτης Scott Kelly και ο Ρώσος κοσμοναύτης Mikhail Kornienko κατάφεραν να επιβιώσουν επιτυχώς για ένα χρόνο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, η συγκεκριμένη δοκιμασία τους προκάλεσε πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας, εξαιτίας της μακροχρόνιας παραμονής τους σ’ ένα περιβάλλον παρατεταμένης μικροβαρύτητας. Κι όμως, αυτές οι επώδυνες οργανικές επιπτώσεις είναι πολύ λιγότερες απ’ αυτές που θα υποστούν οι ταξιδιώτες για τον Άρη οι οποίοι θα κάνουν πολύ πιο μακροχρόνια ταξίδια και δεν θα ξέρουν καν αν θα καταφέρουν να επιστρέψουν ποτέ στη Γη.

Εκτός όμως από τις παραπάνω δυσκολίες, οι μελλοντικοί άποικοι του Άρη θα βρεθούν αντιμέτωποι και με τους ίδιους τους εαυτούς τους. Για παράδειγμα, σήμερα γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η μακροχρόνια παραμονή μιας μικρής ομάδας ανθρώπων σ’ ένα κλειστό και τεχνητό περιβάλλον, αναπόφευκτά προκαλεί τριβές και συγκρούσεις μεταξύ τους που πολύ συχνά αποδεικνύονται καταστροφικές. Επίσης, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους αλλά και της παραμονής τους στον Άρη, που θα μπορούσε κάλλιστα να αποδειχτεί και μόνιμη, οι γήινοι άποικοι θα υποχρεωθούν να διαχειριστούν ένα πλήθος ψυχολογικών καταπονήσεων που θα προκύψουν από το γεγονός ότι πολλές από τις  πολιτικές και πολιτιστικές πεποιθήσεις τους που μπορεί να είναι λειτουργικές πάνω στη Γη, στο ξένο περιβάλλον του Άρη θα πρέπει είτε να ανασχηματιστούν, είτε να εγκαταλειφθούν εντελώς. Για παράδειγμα, η πρακτική του κλωνισμού και η σεξουαλική αποχή ενδέχεται να θεωρηθούν απαραίτητες προκειμένου να διατηρηθούν υγιείς οι πληθυσμοί των μελλοντικών αποικιών από γενιά σε γενιά χωρίς να προκύψει ο εκφυλιστικός κίνδυνος της ενδογαμίας ανάμεσα στον πολύ μικρό αρχικά πληθυσμό των πρώτων αποίκων. Επίσης, πρακτικές όπως είναι η προστασία κάποιων στοιχειωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων ίσως χρειαστεί να αναθεωρηθούν σ’ ένα κλειστό και εύθραυστο περιβάλλον όπου η παραμικρή απώλεια κεντρικού ελέγχου θα ισοδυναμεί με μια γενικευμένη καταστροφή.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν κάποιες από αυτές οι δυσκολίες, εξετάζεται η δυνατότητα να περιέλθουν οι πρώτοι ταξιδιώτες σε μια κατάσταση τεχνητού κώματος που θα κάνει το ταξίδι τους πολύ πιο ανεκτό. Αλλά και πάλι, μόλις φτάσουν στον Άρη, θα υποχρεωθούν να επιβιώσουν επ’ αόριστο σ’ ένα περιβάλλον όπου τα τεχνολογικά συστήματα υποστήριξης της ζωής θα είναι μια ασταμάτητη αναγκαιότητα, τουλάχιστον έως ότου σε κάποιο απώτερο μέλλον, κάποια πολύ ανεπτυγμένη τεχνολογία γαιοπλασίας καταφέρει να μετατρέψει το άνυδρο, κατεψυγμένο  και μη αναπνεύσιμο περιβάλλον του Κόκκινου Πλανήτη σε κάτι περισσότερο φιλόξενο και ανεκτό.

Φαίνεται λοιπόν ότι τα ανθρώπινα πλάσματα, στη σημερινή τους μορφή, δεν θα κατάφερουν να επιβιώσουν στον Κόκκινο Πλανήτη. Το ανθρώπινο σώμα και το ανθρώπινο μυαλό είναι φτιαγμένο έτσι ώστε να ζει σ’ ένα ανοιχτό γήινο περιβάλλον επομένως, κάποιες συγκεκριμένες βιολογικές και ψυχολογικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν κατά το ταξίδι τους και την παραμονή τους στον Άρη θα είναι κατά πάσα πιθανότητα πολύ δύσκολες για να καταφέρουν να τις διαχειριστούν και να παραμείνουν ζωντανοί.

Υπάρχουν ωστόσο κάποιοι περισσότερο τολμηροί στοχαστές που θεωρούν ότι κάποιου είδους βιολογική ή γονιδιακή μετατροπή του ανθρώπινου σώματός θα μας πρόσφερε  μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης σ’ έναν πλανήτη όπου δεν χρειάστηκε να εξελιχθούμε  ποτέ. Ουσιαστικά αποδέχονται το γεγονός ότι η ανθρώπινη φυλή δεν είναι προσαρμοσμένη για ν’ αποικίσει το κοσμικό διάστημα και προτείνουν ως καλύτερη λύση μια επιτάχυνση της βιολογικής εξέλιξης των αστροναυτών που μπορεί να γίνει τεχνητά, προτού  ξεκινήσουν το διαπλανητικό ταξίδι τους. Κάποιες μόνιμες μετατροπές εξάλλου, που θα περιλαμβάνουν χειρουργικές και γονιδιακές επεμβάσεις, θα μπορούσαν να δώσουν τη δυνατότητα στους μελλοντικούς αστροναύτες να επιβιώσουν στον Άρη με τρόπους που οι απλοί άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να μιμηθούν.  Ήδη υπήρξαν κάποιοι που πρότειναν να επιλεχτούν με βάση τη γενετική τους προδιάθεση ως προς την αντοχή τους στη ραδιενεργό ακτινοβολία. Επίσης, μια γονιδιακή μετατροπή που θα επέτρεπε στους αστροναύτες μας να ζουν και να δραστηριοποιούνται ανενόχλητοι σ’ ένα περιβάλλον με πολύ μικρότερα ποσοστά οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, όπως ήδη συμβαίνει σε πληθυσμούς που ζουν σε πολύ μεγάλα γήινα υψόμετρα, ή να νιώθουν άνετα σε χαμηλές θερμοκρασίες ή ακόμα που θα μείωνε τις διατροφικές τους ανάγκες, μοιάζει πολύ δελεαστική σ’ ένα τεχνητό περιβάλλον όπου οι παραπάνω ανάγκες μεταφράζονται σε σπατάλη πολύτιμων ενεργειακών πόρων και πρώτων υλών.

Αυτές οι ιδέες, αν και ακούγονται σοκαριστικές, έως και ανήθικες, δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσουν τόσο πολύ. Μια αντικειμενική μελέτη του ανθρώπινου είδους αποδεικνύει ότι καταφέραμε να κατακτήσουμε και να κατοικήσουμε σε κάθε γωνιά του πλανήτη μας, επειδή αλλάξαμε, γονιδιακά αλλά και πολιτιστικά. Για παράδειγμά, το χλωμό δέρμα και τα γαλανά μάτια ενός κατοίκου της Βόρειας Ευρώπης διαφέρουν πάρα πολύ από το σκούρο δέρμα και τις καστανές ίριδες ενός κατοίκου της Αφρικής παρά το γεγονός ότι οι εν λόγω αλλαγές, σύμφωνα πάντα με τους ανθρωπολόγους, προέκυψαν στο εξελικτικά μικρό χρονικό διάστημα κάποιων δεκάδων χιλιάδων ετών.  Στις Αμερικανικές Άνδεις και στα Υψίπεδα του Θιβέτ υπάρχουν πληθυσμοί που επιβιώνουν σε περιβαλλοντικές συνθήκες που είναι εντελώς αντίξοες για μας ενώ ένα ακόμα πιο εντυπωσιακό σχετικό παράδειγμα είναι μια φυλή ορεσίβιων της Νοτίου Αμερικής που έμαθε να καταναλώνει μεγάλες ποσότητες νερού που περιέχει αρσενικό χωρίς να υφίσταται δυσάρεστες οργανικές επιπτώσεις.

Οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν παρουσιάσει μια αντίστοιχη ευελιξία και προσαρμοστικότητα. Σε περιβάλλοντα όπου ο ανδρικός πληθυσμός σπανίζει εξαιτίας συνεχόμενων πολεμικών συγκρούσεων, η πολυγαμία, όπου ένας άνδρας παντρεύεται πολλές γυναίκες, είναι ένας απόλυτα αποδεκτός θεσμός. Σε διαμετρικά αντίθετες καταστάσεις ωστόσο, όπου οι γυναίκες σπανίζουν, η πολυανδρία δεν φαίνεται να προκαλεί ιδιαίτερα προβλήματα ως προς την λειτουργικότητα και τη συνοχή της κοινωνίας.

Θα πρέπει λοιπόν να αποδεχτούμε το γεγονός ότι αν καταφέρουμε ποτέ να αποκοπούμε από τον ομφάλιο λώρο της Γης και να κατακτήσουμε κάποιους ξένους κόσμους, θα αλλάξουμε και εμείς ως είδος. Ο βραχύβιος και ευάλωτος  Homo Sapiens της εποχής μας μπορεί να μην είναι φτιαγμένος για να σαλπάρει στις θάλασσες των άστρων και να καρφώσει τα λάβαρά του σε άγνωστες ακτές, κρύβει ωστόσο μέσα του το σπόρο μιας χρυσαλίδας που όταν έρθει η στιγμή θ’ ανοίξει τα φτερά της και θα κατακτήσει τους διαστρικούς αιθέρες. Και ίσως κάποια μέρα, σ’ ένα απώτερο μέλλον, τα μεταλλαγμένα και μετα-ανθρώπινα παιδιά μας να επισκέπτονται ως ευσεβείς τουρίστες το λίκνο της ανθρωπότητας, τον πλανήτη Γη, να βλέπουν στα μουσεία εκείνων των μακρινών καιρών τα δικά μας πορτρέτα και να αναλογίζονται με δέος το πόσο πολύ τους άλλαξαν εκείνοι οι κοσμικοί άνεμοι που κάποιοι πρωτοπόροι πρόγονοί τους τόλμησαν να αφουγκραστούν.     

 

Έρικ Σμυρναίος

 

Ο Έρικ Σμυρναίος είναι κατά το ήμισυ Έλληνας και κατά το ήμισυ Φιλανδός, και γεννήθηκε στην Αγγλία το 1970, όπου και σπούδασε Νομικά. Από το 1993 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα όπου, στον ελεύθερο χρόνο του, αρέσκεται να γράφει διηγήματα και μυθιστορήματα που κινούνται στο χώρο του φανταστικού. Παρά το ότι η μητρική του γλώσσα δεν είναι τα ελληνικά, τα έργα του είναι γραμμένα σε αυτή τη γλώσσα, την οποία ο ίδιος θεωρεί “την τελειοτέρα όλων των γλωσσών”. Κατά τα άλλα, του αρέσει ο κινηματογράφος φαντασίας, με ιδιαίτερη προτίμηση στο είδος του μεταφυσικού θρίλερ και της επιστημονικής φαντασίας, το διάβασμα, οι πεζοπορίες στα συναρπαστικά ελληνικά βουνά και η εξερεύνηση μυστηριακών τόπων, κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Φιλοδοξεί μια μέρα να πατήσει το πόδι του στον πλανήτη Άρη, αν κι έχει αποδεχτεί πλέον το γεγονός ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι μάλλον απίθανο. Τα τέσσερα βιβλία του Συγγραφέα : α) Η Κυρά Της Πόλης β) Δεσμοί Αίματος γ) Η Εκδίκηση της Κασσάνδρας.δ ) Κθούλου Φτού-νγκ

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s