STAR TREK : ΟΤΑΝ ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ.

enterprise

« Είναι αδύνατον να φτάσω τόσο γρήγορα εκεί. Θα πρέπει να διακτινιστώ….»

 

…Χωρίς την παραμικρή διάθεση υπερβολής, πιθανότατα δεν υπάρχει άνθρωπος, κάτοικος της χώρας και ομιλών ελληνικά, που να μην έχει προφέρει ή έστω ακούσει έστω και μια φορά την λέξη «διακτινισμός».

Μια ακόμα ωραιότατη ελληνική λέξη, με ακόμα πιο ελκυστική σημασία. Η δυνατότητα ακαριαίας μετάβασης από ένα σημείο του χώρου, σε κάποιο άλλο, συνήθως μακρινό, μέσω της αποδόμησης του σώματος σε υποατομικό επίπεδο και ανασύνθεσης του σε ακριβές αντίγραφο στον επιθυμητό τόπο-στόχο…

“Μια στιγμή όμως!”

Καμία γνωστή διαδικασία δεν προκαλεί αυτό το φαινόμενο, πρόκειται για κάτι ( για την ώρα ) φανταστικό. Άλλα η λέξη απαντάται σε πραγματικούς διαλόγους.

“Καλωσορίσατε στον μαγικό κόσμο του Star Trek!”

Ίσως να πρόκειται για την περισσότερο επιδραστική τηλεοπτική σειρά που έχει γυριστεί ποτέ. Με εκατοντάδες εκατομμύρια φανατικούς θεατές ανά τον κόσμο, με μισό αιώνα ζωής, με 13 ταινίες και 5 κύκλους σειρών, με αμέτρητα βιβλία και παιχνίδια, μπορεί άνετα πλέον να χαρακτηριστεί κάτι περισσότερο από δημοφιλής κουλτούρα. Η έννοια του πολιτισμικού φαινομένου φαίνεται να προσεγγίζει περισσότερο στην πραγματικότητα.

Για να καταλάβουμε το φαινόμενο που ονομάζεται Star Trek, θα πρέπει πρώτα να προσεγγίσουμε το πνεύμα της εποχής που γεννήθηκε. Είναι τα μέσα της δεκαετίας του΄60, μιας εποχής με πολύ διαφορετικές από τις σημερινές παραμέτρους. Μπορεί ο Ψυχρός Πόλεμος να βρίσκεται στο απόγειο του, άλλα αμφότερες οι υπερδυνάμεις ανταγωνίζονται στην αρένα του Διαστήματος. Είναι η εποχή των μεγάλων οραμάτων. Η κατάκτηση της Σελήνης και κατ’επέκταση του Διαστήματος, όχι μόνο φαντάζει ορατή, άλλα υπόσχεται και ένα ανεπανάληπτο για την Ανθρωπότητα αύριο. Η εποχή των μεγάλων επιστημονικών συλλήψεων, άλλα και της διάχυτης αισιοδοξίας, ως επουλωτική αντίδραση στα τραύματα που άφησε ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος, που τώρα είναι 20 χρόνια πίσω. Στις Η.Π.Α, το πρόγραμμα Απόλλων φιλοδοξεί ( και καταφέρνει ), να στείλει τον Άνθρωπο στην Σελήνη πριν η δεκαετία τελειώσει. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένας τηλεοπτικός παραγωγός, ο Gene Roddenberry, συλλαμβάνει την ιδέα μιας τηλεοπτικής σειράς στο Διάστημα. Αν και δεν αποτελεί ακριβώς παρθενογένεση, μιας και χρωστά αρκετά στην έμπνευση από την ταινία Forbidden planet του 1955, καταφέρνει να δώσει ένα εντελώς νέο και πρωτοποριακό όραμα. Η Ανθρωπότητα, 300 χρόνια στο Μέλλον έχει σπάσει τα πλανητικά δεσμά, και ως μέλος μιας μεγάλης αστρικής συνομοσπονδίας πολλών και διαφορετικών μεταξύ τους εξωγήινων φυλών, μεταφέρεται στα βάθη του Γαλαξία, σε μια ασίγαστη εκστρατεία εξερεύνησης. Η διαστημική εξερεύνηση είναι όμως ένας μόνο από τους πυλώνες πάνω στους οποίους πάτησε η επιτυχία της σειράς.

Σε ένα άλλο επίπεδο η ιδεατή αυτή κοινωνία μας δείχνει ότι  Ανθρωπότητα έχει ξεπεράσει πολλές «παιδικές ασθένειες» και προχωρά . Δεν έχει να κάνει μόνο  με το ότι έχει σπάσει τα πλανητικά δεσμά. Έχει να κάνει και με την τόλμη του Roddenberry να παρουσιάσει ένα πλήρωμα, που παρά την αισιοδοξία της εποχής ήταν σχεδόν αδιανόητο το να έχει αντίκρισμα στην πραγματική ζωή. Στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, ένας ρώσος χαρακτήρας ( Τσέχωφ ) ήταν τολμηρή κίνηση. Ανάλογη με του πρώτου «διαφυλετικού φιλιού», ανάμεσα στον Κέρκ και την Ουχούρα. Μην ξεχνάμε ότι εκείνη την εποχή, οι έγχρωμοι Αμερικάνοι ακόμα αγωνιζόταν για ίσες ευκαιρίες με εκφραστή τον Martin Louther King. Συμβολικές περισσότερο κινήσεις, που έδειχναν την διάθεση του δημιουργού της να τονίσει ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της διαστημικής παρουσίας, αποτελούσε η ενότητα του ανθρώπινου πληθυσμού.

“Και αν αυτά από μόνα τους συνιστούν ελκυστικά υλικά για να χτίσει κανείς μια ιστορία, τότε τα τεχνολογικά ευρήματα εισήγαγε η σειρά, ήταν και αυτά που ουσιαστικά την απογείωσαν.”

Ο κινητήρας δίνης. Μια τεχνολογία που επιτρέπει στα σκάφη να διασχίζουν τον Γαλαξία σε χρόνους ασύλληπτους και απαγορευτικούς σήμερα. Οι ασπίδες και τα όπλα ακτινών, ικανά τόσο να προστατεύσουν, όσο και να ανταπεξέλθουν στις σκληρές διαστημικές μάχες. Οι «αντιγραφείς» ( replicators ), ικανοί να δημιουργήσουν τροφή και υλικά από το «πουθενά». Οι communicators, φορητές συσκευές επικοινωνίας, σε μια εποχή όπου η πλέον εξελιγμένη μορφή ήταν τα σταθερά τηλέφωνα. Άλλα και ο διακτινιστής. Ίσως η επιδραστικότερη καινοτομία που έφερε η σειρά. Στην εποχή της διαστημικής αισιοδοξίας όλα αυτά τα ευρήματα, όπως ήταν λογικό ενθουσίασαν το κοινό. Πολύ σύντομα απέκτησε έναν πιστό κύκλο φίλων όχι μόνο τις ΗΠΑ, άλλα και όπου αλλού προβαλλόταν. Όλα αυτά δοσμένα μέσα από πολύ καλές κατά γενική ομολογία ερμηνείες. Η σειρά διέθετε μια καταπληκτική πρωταγωνιστική τριάδα, με πολύ καλή χημεία μεταξύ τους . Οι Kirk, Spock , και Mccoy, κατά κόσμον William Shatner, Leonard Nimoy, και De Forest Kelley, καθιερώθηκαν βαθιά στην συνείδηση του κοινού. Αρωγός τους, και τα πολλές φορές εξαιρετικά σενάρια των επεισοδίων, από την πένα εξαιρετικών συγγραφέων της Επιστημονικής Φαντασίας, όπως οι Harlan Ellison,  Theodore Sturgeon, David Gerrold και Norman Spinrad.

Ο πρώτος κύκλος επεισοδίων της σειράς διακόπηκε 3 χρόνια μετά την πρώτη της εμφάνιση, το 1969. Ήταν όμως τόσο μεγάλη η επίδραση του στο κοινό, που τελικά 10 χρόνια αργότερα επέστρεψε στον κινηματογράφο, ανοίγοντας μια σειρά πολύ επιτυχημένων ταινιών που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, έχοντας αισίως φτάσει στις 13. Το 1987 επανήλθε με διαφορετικό «πλήρωμα» και διαφορετική πλοκή. Το πνεύμα της σειράς όμως, παρέμεινε, δίνοντας ζωή σε ακόμα τέσσερις σειρές υπό το όνομα Star Trek.

“Τελικά πόσο βαθιά είναι η επίδραση της σειράς στην σύγχρονη κουλτούρα ;”

Το Star Trek δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μια όμορφη φουτουριστική saga, αν δεν είχε την δύναμη όχι μόνο να εμπνεύσει, άλλα και να μορφοποιήσει την πραγματικότητα. Αυτή ακριβώς η μορφοποιητική του δράση, όχι μόνο το διαχωρίζει από τις υπόλοιπες σειρές, άλλα και του εξασφαλίζει και μια άνευ προηγουμένου διαχρονικότητα. Δεν κάνουμε λόγο μόνο για νεφελώδη οράματα, άλλα για κάτι πολύ περισσότερο.

“Επεμβάσεις στην πραγματικότητα.”

Καθημερινές εφαρμογές, όπως το κινητό τηλέφωνο, το tablet, το Bluetooth, και οι βιντεοκλήσεις, έχουν ως εστιακό σημείο εμφάνισης αυτή την σειρά. Είχε μια μοναδική ικανότητα να εμπνέει, ικανότητα που οδήγησε πολλούς θεατές στο να θέλουν να μετουσιώσουν σε πραγματικότητα ότι έβλεπαν στην σειρά. Επιστήμονες, μηχανικοί, συγγραφείς και ηθοποιοί έχουν γεννηθεί από αυτή την σειρά.

“Φυσικά οι επινοήσεις έχουν και συνέχεια.”

Από τους κινητήρες ιόντων στις επουλωτικές ακτίνες, το διαφανές αλουμίνιο και τις ελκτικές ακτίνες. Όλα επινοήσεις της σειράς, όλα αυτή την στιγμή σε πειραματικό στάδιο. Άλλα ακόμα και περισσότερο δύσκολα ζητήματα, όπως τα ανδροειδή, η ολογραφική τεχνολογία ως ρεαλιστικότατη αναπαράσταση της πραγματικότητας, άλλα και ο πολυπόθητος κινητήρας δίνης, που θα καταστήσει την διαστημική εξερεύνηση ρουτίνα. Όλα αυτά αν και μακρινά για την ώρα και αρκετά έξω από τις δυνατότητες μας, ήδη ερευνώνται σοβαρά από πολλούς επιστήμονες.

Είτε κανείς το γνωρίζει, είτε όχι, είτε του αρέσει, είτε το αποστρέφεται, η προσέγγιση του φαινομένου Star Trek,αναδεικνύει την ουσιαστική και ζωτικής σημασίας δράση της Επιστημονικής Φαντασίας στην σύγχρονη κουλτούρα. Την επόμενη φορά που άκουσμα της των λέξεων αναλογιστείτε τις έννοιες «φαντασιοπληξίες» , σκεφτείτε τις ρίζες του κινητού σας τηλεφώνου. Εξάλλου το Μέλλον έρχεται με γοργό ρυθμό, και η επίδραση σειρών όπως αυτή επιταχύνουν την έλευση του, που δεν μπορεί να ανασχεθεί. Για να θυμηθούμε και την δεύτερη πιο δημοφιλή ατάκα της σειράς ( δια στόματος Borg )…

“Η αντίσταση είναι μάταιη ( Resistance is futile ).”

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s